كردند، در حالى كه در كتاب حلال باشد، يا بالعكس، گفتار آنان را بر كتاب آسمانى مقدّم مى دارند. قرآن در مقام انتقاد از اين عقيده چنين مى فرمايد:(اتَّخَذُوا أحْبارَهُمْ وَ رُهْبانَهُمْ أرْباباً مِنْ دُونِ اللّهِ وَ المَسيحَ ابنَ مَرْيَمَ).

عدى بن حاتم مى گويد:من ويژگيهاى اسلام را از خواهرم شنيدم.تصميم گرفتم كه ديدارى از پيامبر اسلام داشته باشم. وقتى نزد او رفتم، اين آيه را تلاوت مى كرد كه مضمون آن اين است: ما دانشمندان وراهبان را پروردگار خود ساخته ايم. من به رسول گرامى گفتم: اين نسبت صحيح نيست وما هرگز آنها را عبادت نمى كنيم. پيامبر فرمود:آيا آنها كه حلال خدا را حرام مى كنند وحرام خدا را حلال مى كنند، شما از آنها پيروى نمى كنيد؟ گفتم چرا؟ گفت: همين پرستش آنهاست.[١]

امام صادق (عليه السلام) در تفسير اين آيه مى فرمايد:به خدا سوگند! عبادت مسيحيان اين نبود كه براى آنان روزه بگيرند ونماز بگزارند، بلكه آنان كوركورانه از عالمان خود پيروى كرده واگر حلالى را حرام، يا حرامى را حلال مى كردند، گوش به فرمان آنها بودند ودر حقيقت ندانسته آنها را پرستش كردند.[٢]

سرانجام قرآن مى فرمايد:( وَ ما أُمِرُوا إلاّ لِيَعْبُدُوا إلهاً واحِداً لاإلهَ إلاّ هُوَ سُبْحانَهُ عَمّا يُشْرِكُونَ).

***

[١] مجمع البيان:٣/٢٤.
[٢] مجمع البيان:٣/٢٤.