منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٧٧
مى كردند، طبعاً درتمام روز ١٣٢٠ كيلومتر مى شود (١٣٢٠= ٢ *٦٦٠).
از اين بيان مى توان سرعت بادى را كه سليمان با آن حركت مى كرد، به دست آورد; زيرا اگر ميانگين روزها را در نظر بگيريم، كه دوازده ساعت مى باشد، سرعت آن يك ساعت برابر با١١٠ كيلومتر است واين مى رساند كه او از شديدترين بادها بهره مى گرفت. زيرا سرعت باد معتدل بين چهل تا پنجاه كيلومتر در ساعت است. اينكه قرآن در باره باد هر دو لفظ «عاصفه» و «رخاء» را به كار برده ودر موردى فرموده است: (وَلِسُلَيْمانَ الرّيحَ عاصِفةً تَجرى بِأمْرهِ) (انبياء/٨١)، ودر مورد ديگر فرموده:(فَسَخّرنا لَهُ الرِّيحَ تَجرى بِأمرِهِ رُخاءً)(ص/٣٦)، اشاره به اين است كه نوع مركب، باد سريع وتوفنده بود، ولى كيفيت حمل آن آرام بوده است. عيناً مانند هواپيما كه در عين سرعت زياد، حركتى آرام دارد تا حدّى كه مسافر احساس حركت نمى كند.
البتّه آنچه ياد آور شديم يك نوع محاسبه تقريبى است وشايد واقعيت جز اين بوده است ويا با آن تفاوت اندكى داشته باشد.
نيروى دوّمى كه او در اختيار داشت، نيروى كارگر بود. كارگرانى كه به آسانى در اختيار بشر قرار نمى گيرند، ولى جن وقسمى از آنان را كه شياطين مى گويند، به فرمان خدا مسخّر او بودند ومتمردان را در غل وزنجير كرده بود. گروهى از آنان به ساختن خانه ها وقصرها گماشته شده بودند وگروهى از دريا اشياى گرانبها را استخراج مى كردند. به هر سه دسته در اين آيات اشاره شده است:
(وَالشَّياطينَ كُلَّ بَنّاء وَ غَوّاص*وَ آخَرينَ مُقَرَّنِينَ فى الأصفادِ*هذا عَطاؤُنا فَامْنُنْ أوْ أمْسِكَ بِغَيْرِ حِساب*وَ مِنَ الشّياطينَ مَنْ يَغُوصُونَ لَهُ وَ يَعْمَلُونَ لَهُ عَملاً دُونَ ذلِكَ وَ كُنّا لَهُ حافِظينَ).
از آيه ديگر استفاده مى شود كه اگر گروهى از كار سرباز مى زدند، به آتش سوزان مجازات مى شدند; چنانكه مى فرمايد:(وَ مِنَ الجِنِّ مَنْ يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِإذْنِ