فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٢٦٢ - توسّل به حق پيامبر و انبياى پيشين

اللّهَ تَوَّاباً رَحِيماً)(نساء /٦٤).

«اگر آنان، هنگامى كه بر خود ستم كرده اند، به سوى تو آيند واز خدا آمرزش بخواهند وپيامبر نيز براى آنان آمرزش بطلبد، خدا را توبه پذير ورحيم مى يابند.»[١].

در اين جا دو نكته را ياد آور مى شويم :

١ـ احاديث مربوط به توسل قريب به سى روايت است كه ما ازآنها اين مقدار را برگزيديم، وبه همين اندازه اكتفا مى كنيم وكسانى كه بخواهند ازمجموع روايات آگاه شوند به كتاب الدرر السنيّه نگارش زينى دحلان مفتى مكه متوفاى ١٣٠٣ مراجعه كنند وى مجموع اين روايات را در كتاب خود آورده است، واز ملاحظه مجموع، تواتر واجمالى ويا معنوى آنها ثابت مى شودو خدشه در اسناد روايات، آن هم به خاطر موضعگيرى خاص در مذهب بى اثر مى شود.

٢ـ ما فرض مى كنيم همه اين روايات، ضعيف وغير صحيح است (هرچند گفتن اين سخن آسان واثبات آن بسيار مشكل وبه قيمت بى اعتبار كردن كتب حديثى مانند بخارى وغيره مى شود)ولى ازاينكه راويان، يك چنين احاديثى را نقل كرده اند، ومحققان ومحدثان آنهارا در كتابهاى حديث وتفسير گرد آورده اند، از مجموع آنها مى توان گفت كه چنين توسلى نه تنها شرك وجرم به شمار نمى رفت، بلكه توسل يك مسأله عادى ومتعارف بود واگر چنين توسلى شرك بود، هرگز راويان حديث، آن را نقل نمى كردند، زيرا راوى حديث، هرچند جاعل وواضع باشد، متاعى را عرضه مى كند كه از او بپذيرند ومسلّماً مضمون شر ك آميز در ميان مسلمين نمى تواند مشترى پيدا كند تا واضع، آن را جعل وناآگاه آن را نقل كند .