فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٩١ - ٣ـ تعمير قبور

«درروز قيامت افراد كافر وكسانى كه با پيامبر به مخالفت بر خاسته اند ، آرزو مى كنند كه با زمين يكسان بودند، يعنى خاك مى شدندوسخنى را از خدا پنهان نميكردند.»

در اين آيه نيز ، پس از فعل، دومتعلق آمده است يكى ضمير متصل و ديگرى لفظ «الأرض»

چنانكه ملاحظه مى فرماييد : در اينجاكه برابرى دو چيز ازنظر ظاهر ويا باطن قصدشده ، به هر دو طرف اشاره گرديده و گاهى نيز براى برابرى دو چيز ، با كلمه «ساوى» بيان مى شود وباز به هردو طرف،اشاره مى گردد مانند :

(حَتَّى إِذا سَاوَى بَيْنَ الصَّدَ فَينِ قَالَ انْفُخُوا...) ( كهف /٩٦)

«آنگاه كه ميان دو كوه را برابر كرد(پر كرد )گفت در آن بدميد.»

خلاصه در زبان عرب آنجا كه از فعل « تسويه » مساوات وبرابرى دو شى ء قصد شود ، حتما بايد از دو طرف نام برده شودو گفته گردد:« يسو ي هذا بهذا» : اين با اين مساوى است.

ولى آنگاه كه معنى دوم يعنى صاف ومسطح بودن واز بين بردن تحدّب واعوجاج واحيانا كامل شدن از نظر آفرينش اراده گردد وبه اصطلاح وصف خود چيز باشد، نه توصيف دوچيز درمقايسه با هم ، در اين صورت فقط يك متعلق ذكر ميشود،چنانكه مى فرمايد:

(فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُّوحيِ فَقَعُوا لَهُ سَاجِديِنَ)(حجر /٢٩)

«آنگاه كه آفرينش آدم را به حد كمال رساندم وروحم را درآن دميدم،براو سجده كنيد.»

ونيز مى فرمايد :