ترجمۀ صلاة الجمعة - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٤٨ - وظِیفۀ خطِیب در نحوۀ گزِینش مطالب خطبهها
خطِیب جمعه باِید داراِی تفکّرِی مستقل و نظرِی صائب و صحِیح باشد و خطابۀ خود را براساس آنچه که براِی مخاطبِین مصلحت و نافع دِیده، به دور از هرگونه ملاحظات اعتبارِی و مصلحتاندِیشِیهاِی شخصِی اِیراد کند؛ بلکه از همه بالاتر خطِیب باِید به چِیزِی غِیر از خداوند متعال توجّه و نظر نداشته و جز به آنچه خداوند متعال براِی او تکلِیف کرده و مسئولِیّتش را به دوش او نهاده، فکر ننماِید.
(قُلِ ٱللَهُ ثُمَّ ذَرهُم فِي خَوضِهِم يَلعَبُونَ).[١] «بگو: الله؛ و پس آنگاه بگذار اِیشان را که در امور سرگرمکنندۀ خود غوطهور شده و به بازى اشتغال ورزند!»
دِیگر آنکه در اقامۀ نماز جمعه به سنّت ائمّۀ معصومِین علِیهمالسّلام تمسّک جسته، خطبه را بر منبر[٢] اقامه نموده و از اِیستادن در پشت ترِیبون[٣] خوددارِی نماِید؛
[١]. سوره أنعام (٦) ذِیل آِیه٩١.
[٢]. استفاده از منبر براِی اقامۀ نماز جمعه سنّت مِیباشد؛ چنانچه در احادِیث بسِیارِی اِین مطلب آمده است از جمله:
محمّد بن مسلم قال: سألته عن الجمعة فقال علِیه السّلام: ”بأذان و إقامة ِیخرُج الإمام بعد الأذان فِیصعَد المنبر و ِیخطُب لا ِیصلِّی النّاس ما دام الإمام على المنبر. ثمّ ِیقعُد الإمام على المنبر قدرَ ما ِیقرَأ (قُل هُوَ ٱللَهُ أَحَدٌ). ثمّ ِیقوم فِیفتتح خطبتَه ثمّ ِینزِل فِیصلِّی بالنّاس ثمّ ِیقرَأ بهم فِی الرّکعة الأُولى بالجمعة و فِی الثّانِیة بالمنافقِین.“»* (محقّق)
ترجمه: «محمّد بن مسلم مِیگوِید: از امام علِیهالسّلام راجع به نماز جمعه پرسِیدم فرمود: ”نماز جمعه با اذان و اقامه برگزار مِیشود، بعد از اذان امام خارج شده و بر منبر مِیرود و خطبه را اِیراد مِینماِید تا هنگامِی که امام بر بالاِی منبر است مردم نباِید نماز بخوانند. بعد از خطبۀ اوّل امام به اندازهاِی که سورۀ (قُل هُوَ ٱللَهُ أَحَدٌ) را بخواند بر منبر مِینشِیند. سپس برمِیخِیزد و خطبۀ دوّم را آغاز مِیکند و بعد از پاِیان خطبه از منبر فرود مِیآِید و با مردم نماز مِیخواند و در رکعت اوّل سورۀ جمعه و در رکعت دوّم سورۀ منافقِین را قرائت مِینماِید.“»
* الکافِی، ج ٣، ص ٤٢٤؛ وسائل الشِّیعه، ج ٧، ص ٣١٣.
[٣]. نور ملکوت قرآن، ج ٢، ص ٣١١؛ امام شناسِی، ج ١٨، ص ٢٣٥ ـ ٢٤٠؛ نگرشِی بر مقالۀ بسط و قبض تئورِیک شرِیعت، ص ١٢٥.