تأِیِید زعماِی حکومت محسوب شده و موجب تحکِیم و تقوِیت و دوام و بقاِی ارکان آن به شمار مِی‌آمد، حضور و عدم حضور افراد را تحت نظر مِی‌گرفتند؛ به‌نحوِی‌که ائمّه علِیهمالسّلام از باب تقِیّه و خوف بر دماء و أعراض شِیعِیان در نماز جمعۀ آنها شرکت مِی‌نمودند.

امّا جهت دوّم: جهت اخلاقِی

که اهمِّیت والاترِی دارد؛ چه اِینکه در آن تشوِیق و ترغِیب به مسائل اخلاقِی و توصِیه به تقوا مطرح مِی‌گردد. اِین همان نکته‌اِی است که بسِیارِی از متصدِّیان اِین مسئولِیّت از آن غافل بوده و گمان کرده‌اند که اصل نماز جمعه همان حِیثِیّت سِیاسِی است و ذکر تقوا در آن فرع بر مسائل سِیاسِی به شمار مِی‌آِید!

بلکه شنِیده شد که برخِی در خطبۀ نماز جمعه کلمۀ تقوا را فقط به جهت احتِیاط بر زبان جارِی مِی‌کنند! و از اِین نکته غافلند که اشتغال به سِیاست بدون رعاِیت تقوا و اهتمام به آن و نصبالعِین قرار دادن آن در هر حال و مقامِی ابداً به اندازۀ مثقال ذرّه‌اِی ارزش و قِیمت ندارد و اِین سِیاست همان سِیاست حکّام جور نظِیر خلفاِی معاند و ظالم از بنِی‌امِیّه و بنِی‌مروان و غِیره مِی‌باشد. و اِین دِیدگاه از منظر اسلام و شرِیعت دور و به کفر و الحاد و زندقه نزدِیک‌تر است.

سرّ مطلب اِین است که مسئلۀ سِیاست و حکومت در اسلام و دِیگر ادِیان الهِی بسترِی مهِیّا مِی‌سازد تا عدل و حدود الهِی اقامه شود و اصلاح جامعه به جهت وصول به بالاترِین مراتب توحِید و فعلِیّت براِی ِیکاِیک افراد ملّت حاصل گردد.

اِین حقِّی مسلّم و الهِی است که از جانب خداوند متعال به جمِیع افراد امّت بدون هِیچ‌گونه اختلافِی از کوچک و بزرگ و عالِی و دانِی اعطا شده است. و الاّ اگر به اِین مسئله توجّه نشود هِیچ فرقِی بِین حکومت در ادِیان الهِی و مکتب‌هاِی مادِّی وجود نخواهد داشت؛ نظِیر آنچه که امروز در حکومت‌هاِی به ظاهر دِینِیِ دنِیا مِی‌بِینِیم و سابقاً در حکومت‌هاِیِی که در طول تارِیخ به نام اسلام شکل گرفت مانند حکومت خلفاِی غاصب و بنِی‌امِیّه و بنِی‌مروان مشاهده کردِیم که اِین حکومت‌ها با