ترجمۀ صلاة الجمعة - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٢٣١ - دلِیل دوّم استدلال به رواِیت صحِیحۀ زراره

فصل سوّم: ادلّۀ قائلِین به وجوب تخِیِیرِی نماز جمعه

دلِیل اوّل: ورود رواِیات مطلقه‌اِی که دلالت دارد بر وجوب نماز ظهرِ چهار رکعتِی، و از طرف دِیگر رواِیات مطلقه‌اِی وجود دارد که دلالت مِی‌کند بر وجوب نماز جمعه با دو رکعت و دو خطبه.

و از آنجاِیِی که اجماع مسلّم و قطعِی وجود دارد بر اِینکه در ظهر روز جمعه اتِیان اِین دو تکلِیف با هم واجب نمِی‌باشد، ناچارِیم ظاهر هر کدام از اِین اطلاقات را با نصّ اطلاقات دِیگر مقِیّد نماِیِیم که از اِین تقِیِید استفادۀ حکم تخِیِیر نماز جمعه مِی‌شود؛ همان‌گونه که فقها نسبت به فرماِیش امام علِیهالسّلام در بِیان حدّ ترخّص قائل به تخِیِیر شده‌اند که در ِیک‌جا امام علِیهالسّلام مِی‌فرماِید:

إذا خفِِی الأذان فقَصِّر؛[١] «جاِیِی که صداِی اذان شنِیده نمِی‌شود نماز را شکسته بخوان.»

و در جاِی دِیگر مِی‌فرماِید:

إذَا خَفِِیَت الجُدران فقَصِّر؛[٢]و[٣] «و جاِیِی که دِیوار‌هاِی شهر دِیده نشد، نماز را شکسته بخوان.»

و مواردِی دِیگرِی که براِی تخِیِیر بِیان شده است مفادّ اِین دلِیل را بعضِی از

[١]. وسائل الشِیعه، ج ٨، ص ٤٧٢:

«عن أبِِی‌عَبدِاللهِ علِیه السّلام قالَ سَأَلتُهُ عن التَّقصِِیرِ قال: ”إِذا کُنتَ فِی الْمَوضِعِ الَّذِِی تَسمَعُ فِیهِ الأَذَانَ فَأَتِمَّ و إِذَا کُنتَ فِی المَوضِعِ الَّذِِی لا تَسمَعُ فِیهِ الأَذَانَ فَقَصِّر.“» (محقّق)

[٢]. وسائل الشِیعه، ج ٨، ص ٤٧٠:

«عن مُحَمَّدِ بنِ مُسلِمٍ قَالَ قُلتُ لأَبِِی عَبدِ اللهِ علِیه السّلام الرَّجُلُ ِیُرِِیدُ السَّفَرَ مَتىٰ ِیُقَصِّرُ قال: ”إِذا تَوَارى منَ البُِیُوت‌.“» الحدِیث.

[٣]. معناِی روشن و محصّلِی براِی حکم به تخِیِیر در امثال اِین تعابِیر وجود ندارد؛ زِیرا به تضاد و تناقض منجر خواهد شد، بلکه اِین دو عنوان مُشِیر به حدّ خاصِّی بوده که دِیگر شخص به‌واسطۀ آن از عنوان «حاضر» خارج مِی‌شود. (منه عفِی عن جرائمه)