ترجمۀ صلاة الجمعة - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ١٠٨ - اشکال چهارم امر به سعِی شامل جمِیع افراد مکلّفِین نمِیشود

«امر به سعِی معلَّق بر مطلق نداِی براِی اقامۀ نماز جمعه شده است و جمِیع افرادِ ندا را شامل مِی‌شود، و وجود بعضِی شراِیط براِی ندا و خروج بعضِی از افراد آن، منافات با اصل اطلاق ندارد، و آِیه شامل جمِیع افرادِی است که دلِیل براِی خروج آنها وجود ندارد و با اِین بِیان اشکال دور وارد نخواهد بود.»[١]

ردّ جواب شهِید ثانِی

اشکال وارد بر اِین پاسخ همان است که گذشت که ِیقِیناً مراد از ندا در آِیه، مطلق ندا نِیست.[٢]

ردّ اشکال دور توسّط صاحب حدائق

مرحوم بحرانِی در کتاب حدائق پاسخ دِیگرِی به اشکال دور داده‌اند که عبارت است از:

«منادِی براِی نماز در روز جمعه فقط براِی نماز جمعه ندا نمِی‌دهد؛ چرا‌که وظِیفۀ بعضِی از مکلّفِین مثل مرِیض و مجنون و زن و عبد و... اتِیان چهار رکعت و بعض دِیگر مثل مسافر اتِیان دو رکعت نماز مِی‌باشد؛ بلکه منادِی براِی مطلق فرِیضه به هر شکل که باشد ندا مِی‌دهد.

پس بنابراِین اذان براِی خصوص نماز جمعه نِیست تا مشروعِیّتش معلَّق بر مشروعِیّت نماز جمعه باشد. و گوِیا چنِین گفته شده است: وقتِی که ندا در روز جمعه براِی طبِیعت صلاة ـکه مصادِیق مختلفِی بر حسب اختلاف اشخاص و مکلَّفِین داردـ داده شد؛ پس اِی مردانِ حاضرِ بالغِ آزاد، براِی بجاِی آوردن نماز جمعه بشتابِید! با اِین بِیان آِیا دِیگر دورِی وجود خواهد داشت؟»[٣]

و اِین جواب، جواب بسِیار خوبِی است.[٤]

اشکال چهارم: امر به سعِی شامل جمِیع افراد مکلّفِین نمِی‌شود

[١]. رسائل (للشّهِید الثّانِی)، ج ١، ص ١٧٧.

[٢]. ممکن است با تقرِیرِی که سابقاً ذکر نمودِیم، ملتزم به اطلاق ندا در آِیۀ شرِیفه شوِیم. (منه عفِی عن جرائمه)

[٣]. الحدائق، ج ٩، ص ٤٠٥.

[٤]. در کلام صاحب حدائق تأمّلِی به نظر مِی‌رسد؛ زِیرا که ندا در آِیۀ شرِیفه ظهور در اختصاص به صلاةالجمعه دارد، زِیرا شارع نماز جمعه را از بِین ساِیر نمازها در اِیّام دِیگر مختص به ندا نموده؛ پس ندا براِی صلاةالجمعه است نه مطلق صلاة. (منه عفِی عن جرائمه)