ترجمۀ صلاة الجمعة - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ١٢٩ - صحِیحۀ ابِی بصِیر و محمّد بن مسلم

جمعه گردِیده و به اِین مهم اقدام ننمودهـ ، امام علِیهالسّلام او را مورد اعتراض و توبِیخ قرار دادند.

پس گفته نشود: عدم اقامۀ نماز جمعه توسّط عبدالملک با وجود جلالت قدر و عظمت شأن او و قطعاً ناشِی از عذرِی بوده؛ پس چگونه توبِیخ او صحِیح است؟!

که خواهِیم گفت: با توجّه به اِینکه عبدالملک در زمان استمرار تقِیّه نسبت به عدم اقامۀ نماز جمعه معذور بوده، پس قطعاً توبِیخ امام علِیهالسّلام ناظر به اِین مقطع زمانِی نبوده؛ بلکه توبِیخ راجع به زمانِی است که از شدّت تحفّظ بر تقِیّه کاسته شده و او متمکّن از تشکِیل و انعقاد نماز جمعه با عدّۀ قلِیلِی از مؤمنِین شده و او با اِین اوصاف نماز جمعه را ترک نموده بود، به انتظار آنکه روزِی امام علِیهالسّلام امامت آنها را بر عهده گِیرد؛ چنان‌که از کلام او: «کِیف أصنع؟!» اِین مطلب به روشنِی قابل درک است. پس امام علِیهالسّلام او را به خاطر ترک نماز جمعه در اِین برهۀ زمانِی توبِیخ نموده و به او فهماندند که بقاِی تقِیّه نسبت به حضرت موجب رفع تکلِیف از بقِیّۀ افراد نمِی‌شود.[١]

ج: اثبات وجوب با استفاده از اطلاق رواِیات دِیگر

دلِیل چهارم: رواِیات مطلقۀ دِیگر

دلِیل چهارم: رواِیات مطلقۀ دِیگرِی که در اِین مقام وارد شده است:

صحِیحۀ ابِی‌بصِیر و محمّد بن مسلم

١. صحِیحۀ ابِی‌بصِیر و محمّد بن مسلم از حضرت امام جعفر صادق علِیهالسّلام که مِی‌فرماِید:

إنَّ اللهَ عزّوجل فرض فِی کلِّ سبعَةِ أِیّامٍ خمساً و ثلاثِین صلاةً منها صلاةٌ واجبةٌ علِی کلِّ مسلمٍ أن ِیشهَدَها إلّا خمسةٌ: المرِیضَ والمَملوکَ والمسافرَ و

[١]. البتّه ممکن است توبِیخ امام علِیهالسّلام به جهت اِین باشد که مِی‌خواستند او را متوجّه اهمِّیت نماز جمعه بنماِیند و اِین مطلب به خاطر قصور او نبوده است. و نظِیر اِین تعبِیر در محاورات روزمره بسِیار وجود دارد؛ چراکه به احتمال قوِی او نسبت به عمومِیّت خطاب براِی تمام ظروف و شراِیط بِی‌اطّلاع بوده و امام علِیهالسّلام با اِین تعبِیر او را متوجّه اِین نکته فرموده‌اند. (منه عفِی عن جرائمه)