ترجمۀ صلاة الجمعة - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٢٥٠ - اشکال و پاسخ
ممکن است کسِی اِینگونه تصوّر نماِید که نماز جمعۀ سابقه صحِیح مِیباشد؛ زِیرا هنگامِی که نماز جمعۀ اوّل منعقد گردِیده، بهصورت صحِیح تشکِیل و اقامه شده است و هِیچ مانعِی هم از اقامۀ صحِیح آن وجود ندارد. امّا نماز جمعۀ متأخّر به دلِیل اختلال در تحقّق شرط آن فاسد بوده و نمِیتواند مانع از صحّت نماز جمعۀ اوّل گردد؛ زِیرا که مانع از صحّت آن نماز، نماز جمعهاِی است که باطل نبوده و صحِیحاً اقامه شده است.
ولِیکن اِین توهّم مردود مِیباشد؛ به دلِیل اِینکه صحّت نماز اوّل، خود محلّ بحث و نظر است؛ زِیرا ما مدّعِی هستِیم که صحّت آن نماز جمعه مشروط به عدم انعقاد نماز جمعۀ دِیگرِی در وقت اقامه نماز جمعه است، همانگونه که اطلاق رواِیت ظهور در اِین مطلب دارد؛ کما اِینکه نماز جمعۀ دوّم نِیز محلّ بحث و نظر است.
و به عبارت دِیگر هر کدام از اِین دو نماز جمعه درصورتِی صحِیح خواهد بود که نماز جمعۀ دِیگرِی منعقد نگردد؛ زِیرا بحث ما در موردِی است که هر دو نماز از حِیث أجزاء و شراِیط غِیر از شرط بُعد که محلّ بحث مِیباشد تمام و صحِیح بودهاند؛ پس همانگونه که نماز اوّل مانع از صحّت نماز دوّم است، نماز دوّم نِیز مانع از صحّت نماز اوّل خواهد بود.
و به بِیان روشنتر هر کدام از آنها مانع از انعقاد صحِیح دِیگرِی خواهد بود، پس بنابراِین هر دو باطل خواهد بود؛ زِیرا که تمانع موجود بِین دو نماز جمعۀ صحِیح واقع شده است و اِین مقتضِیِ امتناع حصول و تحقّق آن دو خواهد بود، نه دو نماز فاسدِی که هر کدام به خودِیِ خود فاسد بوده و هِیچکدام از آنها باعث بطلان نماز دِیگر نِیستند و رابطۀ علِّی و ترتّبِی بِین آنها وجود ندارد و مجرّد تقدّم نماز جمعهاِی که اوّل برگزار گردِیده مرجّح صحّت آن نمِیباشد؛ زِیرا که در اِین مقام دلِیلِی بر ارجحِیّت نماز سابق ندارِیم.[١]
اشکال و پاسخ
[١]. اشکال اِین مطلب در تعلِیقۀ سابق گذشت. (منه عفِی عن جرائمه)