[١]* بسِیار مهمّ الهِی و اجتماعِی است، و من کسِی را ندِیدم که در مورد نماز جمعه رساله‌اِی را تألِیف نموده باشد و به آنچه که اِیشان به آن وصول پِیدا کرد رسِیده باشد و حقّ مطلب را آن‌گونه که سزاوار آن است با نِیکوترِین بِیان و بهترِین منطق توضِیح داده باشد؛ فلذا ما هم در اهتمام به اِین فرِیضۀ عظمِیٰ و بزرگ پِیرو راه و روش و سالک منهج اِیشان هستِیم.

به جانم قسم که اگر جامعۀ اسلامِی به مفادّ اِین رساله عمل نموده و در اهداف بلند و نتاِیج عالِیۀ آن دقّت و توجّه کافِی مِی‌کرد، صلاح و حِیات خوِیش را پِیدا مِی‌نمود. و اِین همان نکتۀ اساسِی است که معظّمٌله اساس و بنِیان رسالۀ خوِیش را بر آن نهاده و با بِیانِی بلِیغ و رسا و با تعابِیرِی محکم و شِیوا اهتمام خود را در وصول به اِین غاِیت و هدف بلند قرار داده است.

و اِیشان مِی‌دِید که قِیام براِی اقامۀ نماز جمعه جز در ساِیۀ تشکِیل حکومت اسلامِی به نتِیجه نمِی‌رسد؛ به همِین دلِیل قائل به وجوب قِیام و اقدام براِی تشکِیل حکومت اسلامِی بود و در اِین موضوع رساله‌اِی به نام وظِیفۀ فرد مسلمان در إحِیاِی حکومت اسلام تألِیف نمود.

و اِیشان از نخستِین پِیشگامان و رهبرانِی است که به همراهِی رهبر فقِید انقلاب حضرت آِیةالله سِیّد روح الله خمِینِی ـرحمة الله علِیهـ براِی تحقّق حکومت اسلامِی اقدام نمودند و هر دو باهم مؤسّس و بنِیان‌گذار نهضت مردمِی و انقلاب اسلامِی بوده و رهبر فقِید انقلاب ـرحمة الله علِیهـ در تمام احوال و موقعِیّت‌ها با اِیشان مشورت نموده و رأِی و نظر اِیشان را اخذ مِی‌کرد، و همِین موقعِیّت و همِین جاِیگاه اِیشان موجب اقامۀ نماز جمعه بعد از استقرار حکومت اسلامِی گردِید که اِیشان در آن زمان در ملاقات با رهبر فقِید انقلاب ـرحمة الله علِیه که قائل به وجوب تخِیِیرِی بِین نماز جمعه و نماز چهار رکعتِی در ظهر جمعه بودهـ لزوم اقامۀ نماز جمعه را متذکّر شده و حتِّی اصرار بر اقامه و تصدِّی آن توسّط شخص اِیشان ‌نمود، ولِیکن رهبر انقلاب به لحاظ موانعِی اِین مطلب را نپذِیرفت.

پس با توجّه به تمام اِین مطالب وقتِی شخص اِین رساله را مورد مطالعه و دقّت نظر قرار مِی‌دهد، نهاِیت اهتمام اِیشان را جهت اقامۀ اِین فرِیضۀ بسِیار مهم و مؤکّد خواهد دانست.

و امّا ما براساس فهم قاصر خود به اِین نتِیجه رسِیدِیم که نماز جمعه در همۀ احوال و موقعِیّت‌ها بدون هِیچ شرطِی نه در ناحِیۀ وجوب و نه در جهت صحّت واجب مِی‌باشد.

بله! باِید به اِین نکته توجّه داشت که اقامۀ نماز جمعه در حکومت اسلامِی از اختصاصات حاکم شرع بوده و او تنها کسِی است که عهدهدار نصب ائمّۀ جمعه و خطبا است و قِیام و تصدِّی به اِین امر براِی دِیگران جاِیز نمِی باشد.

امّا در قرِیه‌ها و اماکنِی که امام و خطِیبِی از طرف حاکم براِی تصدِّی و اقامۀ نماز جمعه منصوب *