داشت، بلکه أنسب و بهتر اِین خواهد بود که امام علِیهالسّلام تعداد صلوات ِیومِیّه را بِیان کنند؛ مثلاً بفرماِیند: «فرَض اللهُ علِی النّاسِ فِی کلِّ ِیومٍ و لِیلةٍ خمسَ صلواتٍ»

پس بنابراِین بِیان امام علِیهالسّلام در شمارش نمازهاِی هفته مقدّمه‌اِی بوده براِی بِیان اِین مطلب که نماز جمعه مانند دِیگر نمازهاِی ِیومِیّه در وجوب مشترک است؛ و اِینکه حضرت نماز جمعه را مجزّا از بقِیّه ذکر مِی‌فرماِیند به جهت تشرِیع آن به صورت جماعت و برداشته شدن وجوب آن از نُه گروه مِی‌باشد، درحالِی‌که اِین وِیژگِی در ساِیر نمازها اخذ نشده است.[١]

صحِیحۀ منصور بن حازم

٣. رواِیت دِیگر صحِیحۀ منصور بن حازم از حضرت امام جعفر صادق علِیهالسّلام است که مِی‌فرماِید:

قالَ: ِیَجمَعُ القومُ ِیومَ الجُمَعةِ إذا کانوا خمسةَ نفرٍ فما زادَ؛ فإن کانوا أقلَّ مِن خمسةٍ فلا جُمُعةَ لهم. و الجُمُعةُ واجبةٌ علِی کلِّ أحدٍ لا ِیُعذَرُ النّاسُ فِیها إلّا خمسةٌ؛ المرأةُ والمملوکُ و المسافرُ و المرِیضُ والصبِیُّ.[٢]

اِین رواِیت با ملاحظۀ بِیان حضرت که در ذِیل آن مِی‌فرماِیند: «لا ِیُعذَرُ النّاسُ فِیها»، اگر در دلالت بر عموم قوِی‌تر از دو رواِیت سابق نباشد ضعِیف‌تر نخواهد بود.

[١]. اِین رواِیت به‌واسطۀ اطلاقش دلالت مِی‌کند بر وجوب نماز جمعه در هر زمانِی ـچه در زمان حضور امام علِیهالسّلام و ِیا غِیبت آن حضرت و چه در زمان تشکِیل حکومت عادله ِیا غِیر آنـ؛ زِیرا که صدور اِین رواِیت در زمان حضرت امام صادق علِیهالسّلام است، درحالِی‌که حِیات و زندگانِی آن حضرت در دوران حکّام غاصب و دشمن اهل‌بِیت علِیهمالسّلام بوده است؛ فلذا اِین رواِیت ادلّ دلِیل و محکم‌ترِین آنها بر عدم اشتراط صحّت نماز به وجود امام علِیهالسّلام ِیا حکومت شرعِیّه مِی‌باشد؛ فتنبّه! (منه عفِی من جرائمه)

[٢]. تهذِیب الأحکام، ج ٣، ص ٢٣٩، با قدرِی اختلاف. ترجمه:

«اجتماع مردم در روز جمعه براِی اقامۀ نماز جمعه در‌صورتِی‌که بِیشتر از پنج نفر باشند واجب است و باِید بقِیّۀ مردم براِی اقامۀ نماز جمعه جمع شوند؛ امّا اگر پنج نفر کمتر بودند دِیگر نماز جمعه بر آنان نِیست. نماز جمعه بر همۀ افراد واجب است و هِیچ‌کس از حضور در آن معذور نمِی‌باشد مگر پنج گروه: زن و مملوک و مسافر و مرِیض و کودک.»