ترجمۀ صلاة الجمعة - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٢٠٩ - تحقِیقِی در مورد سند کتاب دعائم الإسلام

عدلًا؛[١]ـ احتمال هر دو امر وجود دارد؛ ولِیکن به قرِینۀ رواِیت سابق چاره‌اِی از حمل آن بر «امام عدل» در قبال «امام فسق» نِیست.

علاوه بر تمام اِین مطالب؛ بر فرض تسلِیم به ظهور اِین رواِیات در امام اصل، ناچارِیم تمام اِین رواِیات را بر فرض حضور امام و حکومت و سلطنت اِیشان حمل نماِیِیم. و معلوم است که در‌صورت حضور امام، نماز جمعه جز با خود آن حضرت ِیا با اذن اِیشان صحِیح نخواهد بود؛ چنان‌که دلِیل آن را دانستِی.

تحقِیقِی در مورد سند کتاب دعائم الإسلام

علاوه بر اِین مطالب؛ رواِیاتِی که در دعائم آمده مرسله بوده و اعتماد قطعِی بر آن ممکن نِیست؛ زِیرا رواِیات مرسله حجّت نبوده، اگر‌چه صاحب دعائم الإسلام علِی ماهوالتّحقِیق از بزرگان و اجلاِّی مذهب امامِیّۀ اثنِی عشرِیّه بوده‌ است. و اگر خواهان توضِیح بِیشترِی نسبت به شخصِیّت اِیشان هستِی به مستدرک[٢] مراجعه نما که در آنجا ذکر کرده است که:

نعمان بن أبِی‌عبدالله محمّد بن منصور صاحب دعائم در اِیّام دولت اسماعِیلِیّه در مصر قاضِی و بر مذهب مالک بوده است و سپس مستبصر گشته و معتقد به مذهب امامِیّه شده است.

و علاّمه نورِی صاحب مستدرک به پنج دلِیل بر شِیعۀ اثنِی عشرِیّه بودن او استدلال نموده‌ است.[٣] و غِیر واحدِی از علما تصرِیح نموده‌اند که عدم ذکر ائمّه بعد

[١]. دعائم الإسلام، ج ١، ص ١٨١؛ مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل, ج ٦, ص ١٢: «نماز جمعه بر افرادِی که در محدودۀ دو فرسخِی از محلّ اقامۀ آن زندگِی مِی‌کنند واجب است، به شرط اِینکه امام جمعه عادل باشد.»

[٢]. خاتمة المستدرک, ج ١, ص ١٢٩.

[٣]. عبدالله بن أسعد ِیافعِی شافعِی متوفّاِی سال ٧٦٨ هجرِی قمرِی در مرآةالجنان در ذکر افرادِی که در سال ٣٦٤ هجرِی قمرِی وفات کرده‌اند مِی‌نوِیسد:

«و در اِین سال صاحب و قاضِی خلِیفه مُعِز عَبِیدِی، نعمان بن محمّد مکنِّی به أبوحنِیفه وفات نمود. او از گنجِینه‌هاِی علم و فقه و دِین و نقل رواِیت [به‌نحوِی‌که ِیگانۀ عصر خوِیش بود] *