ترجمۀ صلاة الجمعة - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٢٣٢ - بِیان استدلال و اشکال آن
اساتِید محقّق ما در مجلس درس موجّه و نِیکو دانستهاند.
دلِیل اوّل: اطلاقات دال بر وجوب نماز جمعه و اطلاقات دال بر وجوب نماز ظهر
دلِیل اوّل: اطلاقات دال بر وجوب نماز جمعه و اطلاقات دال بر وجوب نماز ظهر:
رواِیات مطلقهاِی که دلالت بر وجوب نماز جمعه مِینماِید نسبت به رواِیات مطلقهاِی که دلالت بر وجوب نماز ظهر چهار رکعتِی دارد، اخصّ مطلق مِیباشند، زِیرا طائفۀ اخِیر نسبت به روز جمعه و غِیر آن مطلق مِیباشند؛ پس بنابراِین حکم نماز ظهر روز جمعه تخِیِیر نبوده، بلکه نماز جمعه متعِیّن خواهد بود.
پاسخ اِین استدلال
بنابراِین با فرض وجود رواِیات مطلقهاِی که بر وجوب نماز چهار رکعتِی در ظهر روز جمعه دلالت دارد، دِیگر شکِّی نخواهد بود که ِیا باِید اِین اطلاقات را بر آن نُه گروهِی که وجوب نماز جمعه از آنان استثنا شده حمل نماِیِیم،[١] ِیا بر صورتِی که شراِیط نماز جمعه مثل عدد و حضور خطِیب و غِیر آن دو حاصل نباشد؛ و شاهد اِین حمل قول حضرت امام صادق علِیهالسّلام است که مِیفرماِید:
صلاة ُالجمعة واجبةٌ لا ِیُعذَر الناسُ فِیها؛[٢] «نماز جمعه واجب است و مردم از شرکت در آن معذور نِیستند.»
و همچنِین کلام دِیگر امام علِیهالسّلام که مِیفرماِید:
إنّ الله فَرض خمسًا و ثلاثِین صلاةً منها صلاةُ الجمعة؛[٣] «خداوند [از ِیک جمعه تا جمعۀ دِیگر] سِی و پنج نماز واجب نموده که ِیکِی از آنها نماز جمعه است.»
[١]. و اِین حمل اولِی است. (منه عفِی عنه)
[٢]. تهذِیب الأحکام، ج ٣، ص ٢٣٩:
«عن أبِیعبدالله علِیه السّلام، قال: ”ِیُجمَع [ِیُجَمِّع] القوم ِیومَ الجمعة إذا کانوا خمسةً فما زادوا، فإن کانوا أقلَ من خمسة فلا جمعةَ لهم. و الجمعةُ واجبةٌ علىٰ کلِّ أحدٍ لا ِیُعذَر الناسُ فِیها إلّا خمسةٌ المرأةُ و المملوکُ و المسافرُ و المرِیضُ و الصّبِی.“» (محقّق)
[٣]. الکافِی، ج ٣، ص ٤١٩؛ من لاِیحضرُه الفقِیه، ج ١، ص ٣٧٥؛ تهذِیب الأحکام، ج ٣، ص ٢١، با قدرِی اختلاف.