نجاشِی [احمد بن علِی]: 214. نورِی (صاحب مستدرک): 209، 213، 214. هبةالله بن نما (ابن‌نماِی حلِّی) ابو‌البقاء: 217. هشام بن حکم: *95، *106. همدانِی (آخوند ملاّ علِی): 32. همدانِی (علاّمه آقا رضا)، محقّق همدانِی، صاحب مصباح الفقِیه: 135، 229، 252. ِیافعِی شافعِی (عبدالله بن أسعد): *209. ِیزِید [بن معاوِیه]: 99. "> نجاشِی [احمد بن علِی]: 214. نورِی (صاحب مستدرک): 209، 213، 214. هبةالله بن نما (ابن‌نماِی حلِّی) ابو‌البقاء: 217. هشام بن حکم: *95، *106. همدانِی (آخوند ملاّ علِی): 32. همدانِی (علاّمه آقا رضا)، محقّق همدانِی، صاحب مصباح الفقِیه: 135، 229، 252. ِیافعِی شافعِی (عبدالله بن أسعد): *209. ِیزِید [بن معاوِیه]: 99. "> نجاشِی [احمد بن علِی]: 214. نورِی (صاحب مستدرک): 209، 213، 214. هبةالله بن نما (ابن‌نماِی حلِّی) ابو‌البقاء: 217. هشام بن حکم: *95، *106. همدانِی (آخوند ملاّ علِی): 32. همدانِی (علاّمه آقا رضا)، محقّق همدانِی، صاحب مصباح الفقِیه: 135، 229، 252. ِیافعِی شافعِی (عبدالله بن أسعد): *209. ِیزِید [بن معاوِیه]: 99. ">

ترجمۀ صلاة الجمعة

مقدّمه

اظهار تأسّف از اهمال شِیعِیان و اهتمام اهلسنّت نسبت به نماز جمعه

بررسِی علل اختلاف فتاوِی در حکم نماز جمعه

مباحثات اجتهادِی علاّمه طهرانِی با رهبر انقلاب (رضوان الله علِیهما) در حکم و کِیفِیّت نماز جمعه

اهتمام اکِید و توجّه تامّ حضرت علاّمۀ طهرانِی نسبت به نماز جمعه

وضعِیّت نصب ائمّۀ جمعه در بلاد مسلمِین

سبب منع ائمّۀ أطهار علِیهمالسّلام در مورد نماز جمعه

فتواِی خاص و منحصربهفرد علاّمۀ طهرانِی (قدّس سرّه) در مورد نماز جمعه

اعتقاد راسخ علاّمۀ طهرانِی (قدّس سرّه) بر وجوب تشکِیل حکومت اسلام بر جمِیع مسلمانان

اقدامات علاّمۀ طهرانِی (قدّس سرّه) بر علِیه شاه

همراهِی و مساعدت علاّمۀ طهرانِی با علاّمۀ طباطباِیِی و رهبر انقلاب در مسائل انقلاب

نظر نهاِیِی و تکمِیلِی بر فتواِی مصنّف

بررسِی دو جهت سِیاسِی و اخلاقِی در نماز جمعه

بررسِی جاِیگاه مسئلۀ عِینِیّت دِین و سِیاست

دلِیل تصنِیف کتاب ولاِیت فقِیه توسّط حضرت علاّمۀ طهرانِی (قدّس سرّه)

شراِیط حِیازت مسائل حکومتِی از منظر مصنّف (قدّس سرّه)

امورِی که تذکّر و بِیان آن طبق رواِیات معصومِین علِیهمالسّلام بر ائمّۀ جمعه حتماً لازم است

وظِیفۀ خطِیب در نحوۀ گزِینش مطالب خطبهها

وظاِیف خاصّ زعِیم و حاکم مسلمِین در مورد نماز جمعه

وظاِیفِی دِیگر براِی خطباِی نماز جمعه

بررسِی علل مشروط شدن نماز جمعه به امام ِیا نائب ِیا حاکم عادلِ مبسوطالِید در رواِیات

مکانت و جاِیگاه قدسِی و عرشِی مصنّف رسالۀ نماز جمعه، رضوان الله علِیه

اجماع از اصول و امّهات اهلتسنّن است نه تشِیّع

آخرِین تعلِیقات مصنّف بر رسالۀ صلاة الجمعة

بِیان حکم نهاِیِی و نظر مختار در مسئلۀ نماز جمعه

رواِیات وارده در باب نماز جمعه

رواِیات وارده در باب نماز جمعه

اقوال علماِی شِیعه در مسئلۀ نماز جمعه

بِیان اقوال چهارگانه در حکم مسئلۀ نماز جمعه

قول اوّل حرمت نماز جمعه

قول دوّم وجوب تخِیِیرِی نماز جمعه

قول سوّم وجوب تخِیِیرِی نماز جمعه با حضور فقِیه جامعالشّراِیط

قول چهارم وجوب تعِیِینِی نماز جمعه

بِیان سه قول دِیگر

ادلّۀ ما بر وجوب تعِیِینِی نماز جمعه

الف قرآن کرِیم

دلِیل اوّل آِیه شرِیفه إذا نودِی للصلاة من ِیوم الجمعة

نماز جمعه واجب مطلق است نه مشروط (ت)

بِیان کِیفِیّت استدلال به آِیۀ شرِیفه بر وجوب نماز جمعه

اشکالات مطرح شده بر استدلال به آِیۀ شرِیفه بر وجوب و پاسخ آنها

اشکال اوّل «إذا» در آِیه افادۀ عموم ندارد تا وجوب نماز جمعه را اثبات کند

پاسخ تمامِیّت مقدّماتِ اطلاق، مجالِی براِی انکار آن نمِیگذارد

آِیۀ شرِیفه دلالتِی بر کِیفِیّت وجوب بر حسب شراِیط و احوال ندارد (ت)

اشکال دوّم عدم عمومِیّت ندا

پاسخ مراد از ندا، دخول وقت است

پاسخ ِیکِی از فقهاِی معاصر به اِین اشکال

آِیه نسبت به نداِی اهل ظلم و فسقه اطلاق ندارد (ت)

ردّ پاسخ مذکور

اشکال بر بِیان ِیکِی از معاصرِین مبنِی بر دلالت آِیۀ شرِیفه بر حرمت نماز جمعه در زمان غِیبت

بِیان اشکال

مراد از ندا إعلان توسّط کسِی است که اهلِیّت آن را داشته باشد (ت)

ردّ اشکال دور توسّط شهِید ثانِی

ردّ جواب شهِید ثانِی

ردّ اشکال دور توسّط صاحب حدائق

اشکال چهارم امر به سعِی شامل جمِیع افراد مکلّفِین نمِیشود

اِیرادهاِی وارد بر اِین اشکال

اشکال پنجم ممکن است مراد از ندا، اذان صبح باشد

اشکال ششم مراد از ذکر الله، رسول خدا صلِّی الله علِیه و آله و سلّم است

«ذکر» در آِیۀ شرِیفه از باب استعمال کلِّی و ارادۀ نماز به عنوان ِیکِی از مصادِیق است

اشکال هفتم حکم وجوب، اختصاص به حاضرِین در عصر نزول آِیه دارد

پاسخ اِین اشکال

اشکال هشتم آِیه دلالت بر وجوب سعِی به سوِی نماز جمعۀ تشکِیل شده را دارد نه وجوب اقامه نماز

پاسخ اِین اشکال

اثبات وجوب نماز جمعه با استناد به آِیات دِیگر

ب رواِیات صرِیحه در وجوب نماز جمعه

دلِیل دوّم صحِیحۀ زراره

دلِیل سوّم موثّقۀ ابنبکِیر

ج اثبات وجوب با استفاده از اطلاق رواِیات دِیگر

دلِیل چهارم رواِیات مطلقۀ دِیگر

صحِیحۀ ابِی بصِیر و محمّد بن مسلم

صحِیحۀ دوّم زراره

صحِیحۀ منصور بن حازم

صحِیحۀ سوّم زراره

صحِیحۀ عمر بن ِیزِید

رواِیت امِیرالمؤمنِین علِیهالسّلام

رواِیت نبوِی

رواِیت حفص بن غِیاث

اشکالات بر اطلاق رواِیات وارده در وجوب نماز جمعه

اشکال اوّل انکار اطلاقات توسّط صاحب جواهر

پاسخ اطلاقات، اباِی از هر گونه تقِیِید دارند

وجه اوّل اِین رواِیات کثِیره نمِیتواند اختصاص به زمان خاصِّی داشته باشند تا اطلاق آنها مقِیّدگردد

وجه دوّم

مقدّمۀ اوّل وجه دوم

مقدّمۀ دوّم وجه دوّم

نتِیجۀ دو مقدّمه

بِیان اشکال بر مؤلّف در مشروط کردن صحّت نماز جمعه به وجود حکومت شرعِیّه (ت)

مراد از «مَن ِیخطُب» در رواِیت (ت)

اشکال به مؤلّف در بِیان انصراف «مَن ِیخطُب» به حاکم شرع (ت)

اشکال دوّم ادّعاِی آِیة الله بروجردِی (ره) بر وجود قرِینۀ صارفه

پاسخ اِین بِیان از چند جهت مورد اشکال است

علّت تحقّق سِیرۀ مستمرّه بر نصب ائمّۀ جمعه (ت)

اشکال سوّم رفع ِید از اطلاقات بهوسِیلۀ اجماع

پاسخ از مانعِیّت اجماع

وجه اوّل اشکال مبناِیِی

وجه دوّم انکار اصل اجماع مُحصَّل

بِیان دو اشکال به استشهاد صاحب جواهر از کلام مرحوم مفِید رحمه الله

الف اشکال بر استشهاد اوّل صاحب جواهر

ب اشکال بر استشهاد دوّم صاحب جواهر

ذکر نام اعلام و اساطِین دِیگر که قائل به وجوب تعِیِینِی نماز جمعه بودند

پاسخ به اجماع منقول

شواهد دِیگر در عدم حجِّیت اجماع منقول

فصل اوّل ادلّۀ مشترک بِین قائلِین به عدم وجوب تعِیِینِی نماز جمعه

دلِیل اوّل اصل

اصالت اطلاق

اصل استصحاب

دلِیل دوّم اجماع

دلِیل سوّم سِیرۀ مستمرّه

پاسخ به اشکال صاحب جواهر

دلِیل چهارم رواِیات

کِیفِیّت استدلال به اِین رواِیات

وجه اوّل و اشکال آن

وجه دوّم و اشکال آن

فصل دوّم ادلّۀ اختصاصِی قائلِین به حرمت

طاِیفۀ اوّل رواِیاتِی که بر عدم انعقاد ِیا عدم وجوب نماز جمعه در صورت عدم وجود خطِیب دلالت دارند

کِیفِیّت دلالت اِین رواِیات از منظر قائلِین به حرمت نماز جمعه و پاسخ آن

طاِیفۀ دوّم رواِیاتِی که دلالت مِیکنند که نماز جمعه فقط با حضور امام علِیهالسّلام منعقد مِیگردد

کِیفِیّت دلالت اِین رواِیات از منظر قائلِین به حرمت نماز جمعه و پاسخ آن

طاِیفۀ سوّم رواِیاتِی که دلالت مِینماِید که اقامۀ نماز جمعه از مناصب امام علِیهالسّلام مِیباشد

تحقِیقِی در مورد سند کتاب دعائم الإسلام

تحقِیقِی در سند کتاب أشعثِیّات

بررسِی سند صحِیفۀ سجّادِیّة

طاِیفۀ چهارم رواِیاتِی که دلالت بر سقوط نماز جمعه از افرادِی که در قرِیه هستند دارد

کِیفِیّت استدلال به اِین رواِیات از منظر قائلِین به حرمت و پاسخ آنها

احتمالات چهارگانه در مفادّ موثّقۀ ابنبکِیر

نتِیجۀ بحث احتمال اوّل مقدّم است

ادامۀ بحث در رواِیات طاِیفۀ چهارم

آِیا ادلّۀ نِیابت عامّۀ فقِیه، کفاِیت از نصب خاص مِینماِید؟

دلِیل علاّمه حلِّی بر وجوب نصب عدم نصب موجب اختلال نظام و هرجومرج مِیشود

اشکالات بر اِین استدلال علامه حلِی

فصل سوّم ادلّۀ قائلِین به وجوب تخِیِیرِی نماز جمعه

دلِیل اوّل اطلاقات دال بر وجوب نماز جمعه و اطلاقات دال بر وجوب نماز ظهر

پاسخ اِین استدلال

دلِیل دوّم استدلال به رواِیت صحِیحۀ زراره

بِیان استدلال و اشکال آن

بِیان کِیفِیّت تقِیّه در زمان حضرت امام باقر و حضرت امام صادق علِیهماالسّلام

استدلال قائلِین به وجوب نماز جمعه بعد از انعقاد آن

اشکال بر اِین استدلال

بِیان شراِیط و مسائل نماز جمعه

بحث اصولِی راجع به وضع الفاظ عبادات

مراد از صحّت در عبادات

بِیان کِیفِیّت بطلان درصورت مقارنه

اشکال اِین استدلال

بِیان کِیفِیت ظهور اِین رواِیات

حکم صورت عدم مقارنه

دفع توهّم

اشکال و پاسخ

بررسِی صُوَر چهارگانۀ انعقاد دو نماز جمعه

آِیا انعقاد نماز جمعه مشروط به احراز عدم انعقاد نماز جمعۀ دِیگر مِیباشد ِیا خِیر؟

آِیا مِیتوان با اجراِی اصالةالصّحّة به ِیکِی از اِین دو نماز اقتدا نمود؟

افرادِی که نماز جمعه بر آنان واجب است

توهّم تنافِی بِین اِین رواِیات و پاسخ آن

عدم وجوب نماز جمعه در هواِی بارانِی

صبِی و کبِیر و مسافر به چه کسِی اطلاق مِیشود؟

اشکال بِین وجوب نماز جمعه و تمام بودن نمازهاِی ِیومِیّه ملازمت وجود دارد

پاسخ اِین اشکال

خاتمۀ بحث (ت)

فهارس عامه

ترجمۀ صلاة الجمعة - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٢٨٦

">نجاشِی [احمد بن علِی]: ٢١٤.

نورِی (صاحب مستدرک): ٢٠٩، ٢١٣، ٢١٤.

هبةالله بن نما (ابن‌نماِی حلِّی) ابو‌البقاء: ٢١٧.

هشام بن حکم: *٩٥، *١٠٦.

همدانِی (آخوند ملاّ علِی): ٣٢.

همدانِی (علاّمه آقا رضا)، محقّق همدانِی، صاحب مصباح الفقِیه: ١٣٥، ٢٢٩، ٢٥٢.

ِیافعِی شافعِی (عبدالله بن أسعد): *٢٠٩.

ِیزِید [بن معاوِیه]: ٩٩.