ِیکِی از واجبات قطعِیّه در شرِیعت اسلام بوده و اندکِی قبل از ورود رسول خدا صلِّی الله علِیه و آله و سلّم به مدِینه تشرِیع شده است و خود آن حضرت شخصاً در اوّلِین جمعه پس از تشرِیف فرماِیِی به مدِینه، آن را اقامه نمودند.[١] و همِین‌طور بعد از رسول خدا صلِّی الله علِیه و آله و سلّم نماز جمعه به‌طور مستمر در طول سالِیان و قرون متمادِی در تمام حکومت‌ها ـچه حکومت‌هاِی جائر و ظالم و چه حکومت‌هاِی اسلامِی حقّهـ در تمامِی شهرها و سرزمِین‌هاِی اسلامِی اقامه شده است.

اظهار تأسّف از اهمال شِیعِیان و اهتمام اهل‌سنّت نسبت به نماز جمعه

باعث تعجّب و تأسّف شدِید است که برادران عامّه و سنِّی مذهب، در هر شراِیطِی نسبت به برپاِیِی اِین فرِیضۀ مؤکّده بِیشترِین اهتمام و التزام را داشته‌اند؛ امّا ما شِیعِیان که مدّعِی تبعِیّت از سنّت رسول خدا و خلفاِی معصومش علِیهمالسّلام مِی‌باشِیم، اِین فرِیضۀ عظمِیٰ را با وجود آثار ارزشمند و برکات و نتاِیج پاِیدارش رها کرده و مهمل گذاشته‌اِیم و بدون توجّه به حقِیقت نمازجمعه به بحث و جدل دربارۀ وجوب و جواز و حرمت و اباحۀ آن مشغول گشته‌اِیم که انسان طالب و جوِیاِی حق چنِین مِی‌پندارد که اصلاً امرِی از سوِی شارع نسبت به وجوب اِین نماز و التزام به اقامۀ آن صادر نشده است.

بررسِی علل اختلاف فتاوِیٰ در حکم نماز جمعه

البتّه در اِین باب اسباب و عللِی وجود دارد که موجب اهمال و عدم اعتنا به نماز جمعه شده که عمدۀ آنها ادلّه‌اِی است که در کتب فقهِی علماِی شِیعه مورد بحث واقع شده است.

پِیش از تأمل و تدبر دقِیق در ادله (آِیات و رواِیات) موجود در اِین باب چنِین به نظر مِی‌رسد که بعضِی از آنها در دلالت بر وجوب اضطراب دارند و بعضِی دِیگر به جهت مرسله بودن ِیا جهات دِیگر، از حِیث سند ضعِیف هستند.

از ادلّه‌اِی که در ردّ وجوب نمازجمعه بدان تمسّک شده، عدم قِیام و تصدِّی ائمّه علِیهمالسّلام به اِین فرِیضه حتِّی با اصحاب خاصّشان بوده است مگر در

[١]. تارِیخ الطّبرِی، ج ٢، ص ٣٩٤.