ترجمۀ صلاة الجمعة - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٢٤٤ - مراد از صحّت در عبادات

و نِیز فرمودند: «وقتِی که بِین دو جماعت ِیک فرسخ فاصله بود، اشکال ندارد که هر کدام جدا‌گانه نماز را اقامه نماِیند.»

٢. تجِب‌ الجمعةُ علىٰ‌ من‌ کان منها علىٰ فرسخِین، و معنىٰ ذلک إذا کان إمامٌ عادلٌ و قال إذا کان بِین الجماعتِین ثلاثةُ أمِیال فلا بأس أن ِیجمَعَ [ِیُجَمِّعَ] هؤلاء و ِیجمَعَ [ِیُجَمِّعَ] هؤلاء و لا ِیکون بِین الجماعتِین أقلُّ من ثلاثة أمِیال‌.[١]

«نماز جمعه بر کسِی واجب است که تا فاصلۀ دو فرسخِی از محلّ بر‌گزارِی آن باشد، و اِین وجوب مشروط به حضور امام عادل مِی‌باشد. و وقتِی که بِین دو نماز جمعه ِیک فرسخ فاصله باشد، مانعِی از تشکِیل و بر‌گزارِی آن دو نبوده و نباِید فاصلۀ بِین آن دو جماعت کمتر از سه مِیل باشد.»

بحث اصولِی راجع به وضع الفاظ عبادات

قبل از بحث راجع به مفادّ اِین رواِیات لازم است مقدّمه‌اِی بِیان شود:

الفاظ عبادات اگر‌چه براِی أعمّ از صحِیح و فاسد وضع شده، ولِیکن در مقام خطاب و تکلِیف قطعاً منصرف به صحِیح از آن بوده است؛ پس بنابراِین عدم جواز انعقاد دو نماز جمعه در فاصلۀ کمتر از ِیک فرسخ در‌صورتِی است که هر دو نماز به‌طور صحِیح اقامه شود؛ فلذا اگر فرض شود که ِیکِی از آن دو فاسد بوده انعقاد نماز جمعۀ دِیگر اشکالِی نخواهد داشت.

مراد از صحّت در عبادات

امّا مراد از صحّت در عبادات صحّت واقعِی نبوده، بلکه مراد صحّتِی است که نمازگزاران آن را از لحاظ ظاهر شرع، مقتضِیِ إجزاء و قبول بدانند.

طبق اِین بِیان اگر در اِین فاصله نماز جمعه‌اِی توسّط مخالفِین منعقد گردد، بر‌گزارِیِ نماز جمعۀ دِیگر اشکالِی نخواهد داشت؛ زِیرا که عبادات مخالفِین مُجزِی براِی اِیشان نِیست.

چنان‌که در کتاب کافِی از زراره نقل شده است که:

سألتُ أبا‌جعفر علِیه السّلام عن الصّلاة خلفَ المخالفِین؛ فقال: «ما هم

[١]. تهذِیب الأحکام، ج ٣، ص ٢٣.