ترجمۀ صلاة الجمعة - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٢٥٩ - توهّم تنافِی بِین اِین رواِیات و پاسخ آن

ولِیکن در رواِیت صحِیحۀ محمّد بن مسلم[١] و رواِیت نبوِی[٢] و غِیر از اِین دو رواِیت، افراد معذور چهار گروه ذکر شده‌اند.

توهّم تنافِی بِین اِین رواِیات و پاسخ آن

چهبسا توهّم شده که بِین اِین رواِیات از دو جهت تنافِی وجود دارد:

اوّلاً: به جهت اختلاف بِین عقد مستثنِیٰمنه در رواِیت اربعه که دلالت بر وجوب نماز جمعه بر غِیر چهار گروه دارد و بِین عقد مستثنِیٰمنه در رواِیت خمسه که دلالت مِی‌نماِید بر اِینکه نماز جمعه فقط بر پنج نفر واجب است. هم‌چنِین مغاِیرتِی که در عقد مستثنِیٰ در رواِیات استثناِی اربعه و خمسه و تسعه است و مغاِیرت دِیگرِی که به جهت مفهوم عدد وجود دارد.

ولِیکن اِین توهّم پاسخ داده مِی‌شود:

اوّلاً: وجوب نماز جمعه بر شخص مسافر به‌واسطۀ ظهور عمومِیّت عقد مستثنِیٰ منه در رواِیتِی است که دلالت بر خروج چهار گروه مِی‌نماِید، درحالِی‌که عدم وجوب نماز جمعه بر شخص مسافر به‌واسطۀ نص و تصرِیح بر مستثنِیٰ در رواِیتِی که دلالت بر خروج پنج گروه مِی‌نماِید مِی‌باشد و با وجود نص، لامحاله از ظهور عام رفع ِید مِی‌شود.

گفته نشود که: عقد مستثنِیٰمنه در رواِیتِی که دلالت بر خروج چهار گروه دارد

[١]. محمّد بن مسلم از حضرت امام جعفر صادق علِیه السّلام است که فرمودند: «إنّ الله عزّ و جلّ فرَض فِی کلّ سبعةِ أِیّام خمساً و ثلاثِین صلاةً؛ منها صلاةٌ واجبةٌ علِی کلِّ مسلم أن ِیَشهدَها إلّا خمسةً: المرِیضَ و المملوکَ و المسافرَ و المرأةَ و الصّبِی.» (الکافِی، ج ٣، ص ٤١٨.)

ترجمه: «خداوند عزّوجلّ در هر هفت روز، سِی و پنج نماز را واجب کرده است؛ ِیکِی از آنها نمازِی است که حضور در آن بر هر مسلمانِی واجب است مگر پنج نفر: مرِیض و مملوک (عبد) و مسافر و زن و بچّه.» (محقّق)

[٢]. حضرت رسول اکرم صلِّی الله علِیه و آله و سلّم فرمودند: «الجمعةُ حقٌّ واجبٌ علِیٰ کلِّ مسلمٍ إلّا أربعة.» (وسائل الشِّیعة، ج ٧، ص ٣٠١.)

ترجمه: «نماز جمعه حقِّی واجب بر هر مسلمان است مگر بر چهار دسته.» (محقّق)