ترجمۀ صلاة الجمعة - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٢١٤ - تحقِیقِی در سند کتاب أشعثِیّات

شِیخ حرّ عاملِی در کتاب وسائل الشِّیعة و خصوصاً علاّمه مجلسِی در کتاب بحارالأنوار با وجود اهتمام شدِیدِی که در جمع و نقل کتب حدِیث داشته‌اند رواِیتِی از اِین کتاب نقل ننموده‌اند، و بسِیار بعِید است که گفته شود اِین دو بزرگوار دسترسِی به اِین کتاب نداشته‌اند.

اگر‌چه شِیخ طوسِی و نجاشِی، مصنّف کتاب أشعثِیّات را در شمار اصحاب تألِیف کتب رواِیِی ذکر نموده‌اند؛ ولِیکن عبارتِی که مُشعر به تألِیف اِین کتاب توسّط او باشد را نِیاورده‌اند.

حال با توجّه به تمام اِین مطالب و با تتبّع در اِین کتاب و در دِیگر کتب اصول و رواِیِی روشن مِی‌گردد که اِین کتاب بر روش و منوال دِیگر اصول نگارش نِیافته است؛ چرا‌که در اکثر مطالب بر خلاف آنها بوده و بِیشتر رواِیات آنها مطابق رواِیت عامّه مِی‌باشد. ـ إلِی آخر ما ذکره.[١]

و پوشِیده نِیست که کلام صاحب جواهر در تضعِیف کتاب أشعثِیّات با ادلّه و وجوه متعدّدِی که علاّمه نورِی به آن اشاره نموده‌ رد و دفع مِی‌گردد؛ و چون بدِیهِی است که صاحب جواهر از افراد ماهر و متبحّر در علم و فنّ رجال و حدِیث و از زمره کتابشناسان نبوده، لذا سزاوار نِیست به آنچه که در تضعِیف اِین کتاب ذکر نموده توجّه شود.

و از طرف دِیگر بسِیار جاِی تعجّب و شگفتِی است که او با وجود رد و تضعِیف کتاب أشعثِیّات به همِین کتاب در اثبات مدّعاِی خوِیش که وجوب تخِیِیرِی نماز جمعه است استدلال نموده و بر اِینکه نماز جمعه از مناصب امام علِیهالسّلام مِی‌باشد اصرار کرده است و در اِین مقام حتِّی ِیک کلمه به اِین کتاب اعتراض ننموده و به‌هِیچ‌وجه در مقام قدح آن برنِیامده است.

آنچه که در صحِیفۀ سجّادِیّة در دعاِی روز جمعه و عِید قربان آمده است:

اللّهمّ إنّ هذا المقامَ لخلفائک و أصفِیائک و مواضع [موضع] أُمنائک فِی

[١]. جواهر الکلام فِی شرح شراِیع الإسلام، ج ٢١، ص ٣٩٨.