ترجمۀ صلاة الجمعة - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٢٠٠ - کِیفِیّت دلالت اِین رواِیات از منظر قائلِین به حرمت نماز جمعه و پاسخ آن

در رواِیت دِیگرِی حضرت امام جعفر صادق علِیهالسّلام در جواب سؤال سماعه از نماز روز جمعه فرمودند:

أمّا مع الإمامِ فرکعتان، و أماّ من ِیُصلِِّی وحدَه فهِی أربعُ رکعاتٍ بمنزلةِ الظّهر.[١]

کِیفِیّت دلالت اِین رواِیات از منظر قائلِین به حرمت نماز جمعه و پاسخ آن

دلالت اِین رواِیات به اِین نحو است که در‌صورت حضور امامِی که خطبه را بخواند، نماز جمعه واجب بوده و در‌صورت عدم حضور او نماز باِید چهار رکعت خوانده شود؛ گرچه به‌صورت جماعت اقامه گردد، با اِین ادّعا که ظاهر از «مَن ِیخطُب» در اِین رواِیات همانا امام ِیا شخص منصوب از جانب او مِی‌باشد نه هر کسِی که صرفاً متمکّن و قادر بر بِیان خطبه باشد؛ زِیرا معمولاً هر کسِی که قادر بر إتِیان نماز است متمکّن از اتِیان حدّاقل لازم و مجزِی از دو خطبه نِیز خواهد بود؛ فلذا اگر نماز جمعه وجوب عِینِی داشته باشد معرفت و آشناِیِی با کِیفِیّت بِیان خطبه و هم‌چنِین اقامۀ نماز جمعه بر همۀ افراد واجب کفاِیِی خواهد بود.

در اِین‌صورت تعلِیق وجوب نماز جمعه به وجود خطِیب دِیگر صحِیح نخواهد بود؛ چرا‌که به منزلۀ اِین است که گفته شود: اقامۀ نماز مِیّت هنگامِی واجب است که در مِیان نمازگزاران کسِی باشد که بر مِیّت نماز بخواند.

هِیچ‌گونه دلِیل و قرِینه‌اِی بر اِینکه مراد از «مَن ِیخطُب» امام ِیا فرد منصوب از قِبل اِیشان باشد وجود ندارد؛ بلکه ظاهر و مراد از اِین عبارت آن کسِی است که اقتدار بر تکلّم و اِیراد خطبه و موعظه و نصحِیت را داشته باشد، و به بِیان دِیگر مراد از اِین عبارت هر سخنران و ناطق و خطِیب متبحّرِی است که مطّلع بر وقاِیع و حوادث روز، و خبِیر و آگاه به امور و جرِیانات اتّفاق افتاده‌اِی که سزاوار است

[١]. الکافِی، ج ٣، ص ٤٢١؛ تهذِیب الأحکام، ج ٣، ص ١٩، با قدرِی اختلاف؛ وسائل الشِّیعة، ج٧، ص ٣١٠. ترجمه:

«اگر نماز جمعه با امام باشد دو رکعت است؛ و اگر به تنهاِیِی (و بدون امام) خوانده شود چهار رکعت بوده و به منزلۀ نماز ظهر است.»