[١]. پوشِیده نِیست که ادلّۀ نِیابت چنِین امورِی که از امور اجتماعِی هستند و نِیاز به رئِیس و رهبر دارند را مِی‌توانند دربربگِیرند که نماز جمعه ِیکِی از مصادِیق روشن آن مِی‌باشد. و امّا استناد به خبرِ رواِیت شده از کتاب احتجاج از حضرت امام حسن عسگرِی علِیهالسّلام از حضرت امام جعفر صادق علِیهالسّلام که فرمودند: «بأنّ مجارِِیَ الأُمورِ بِیدِ العلماءِ بالله الأُمناءِ علِیٰ حلالِه و حرامِه؛»* علاوه بر اِینکه از آن استفاده مِی‌شود که اِین امور ـبطش و قبض امور اجتماعِی و اجراِی حدود و قضاوت و إعلام دفاع و جهاد و امر به معروف و نهِی از منکر و ورود در مسائلِی که فقط شخص حاکم حقّ ورود و دخالت در آن را دارد که از جملۀ آن نماز جمعه مِی‌باشدـ از اختصاصات شخص فقِیه جامعالشّراِیط است، هم‌چنِین استفاده مِی‌شود که فقِیه جامعالشّراِیط شخصِی است که داراِی ملکۀ قدسِیّۀ الهِیّه بوده و داراِی قلب و ضمِیرِی نورانِی است که تجلِّی‌گاه انوار ملکوتِیّه و نفحات ربّانِیّه مِی‌باشد.** (منه عفِی عنه)

* ترجمه: «تصدِّی امور و مسئولِیت فتواِی عام بر عهدۀ کسانِی است که علماء بالله و امِینان بر حلال و حرام او هستند.»

** سزاوار است که خطِیب نماز جمعه در مقام القا و اِیراد خطابۀ خود از بلِیغ‌ترِین مواعظ که شامل بشارت‌ها و انذار‌هاِی الهِیّه و رواِیات و آثار و فضاِیل و مکارم بلندمرتبۀ وارده از حضرات اهل‌بِیت وحِی علِیهمالسّلام خصوصاً بِیان و اِیراد خطبه‌هاِی نهجالبلاغه و نِیز حکاِیت نکته‌هاِی ناب و تازه از قصص اولِیاِی الهِی و کلمات قصار اِیشان و اشارات دقِیق و ظرائف کلام اِیشان استفاده کند و اگر داراِی صداِی دل‌نشِین و نِیکوِیِی مِی‌باشد اشعار عالِی و راقِی عرفاِی بالله را با تکِیه بر صدا قرائت نماِید؛ چنان‌که به اِین نکتۀ دقِیق علاّمۀ نحرِیر و جامع خبِیر، مجلسِی اوّل و اقدم (در کتاب لوامع صاحبقرانِی) اشاره نموده است، آنجا که مِی‌فرماِید:

«شاِیسته است امام جمعه در خطبۀ خود اشعارِی از مثنوِی مولانا جلالالدِّین بلخِی قرائت نماِید.»

چرا‌که اِین اشعار موجب حِیات و نشاط دل‌ها و از بِینبرنده و زائلکنندۀ هوا‌هاِی نفسانِی شده و حجاب‌ها و کدورت‌ها و پلِیدِی‌هاِی نفوس را محو مِی‌نماِید.

و باِید دانست که نماز جمعه فقط در مسائل سِیاسِی محدود و محصور نِیست؛ بلکه نماز جمعه تنبِیه و تذکار و آگاهِی و إحِیاِی روح نشاط و معنوِیِ شخص نمازگزار و تحوّل و دگرگونِی او از توجّه و انغمار در عالم مادّه به حرکت در طرِیق معرفت الهِی و وصول به مقام قرب الهِی در طول هفته تا جمعۀ آِینده مِی‌باشد. ِیقِیناً خطابه‌اِی که چنِین اثرِی در نفوس مِی‌گذارد باِید از قلبِی خاشع و نفسِی مطمئن و ضمِیرِی *