اصلا ظهور حضرت، پيروزى حضرت، جامعه‌سازى ايشان، همه غيرمتعارف است؛ تو گويى قيامت صغراست. تو گويى نمونه‌اى از آن دنياى ديگر كه بى‌حقّه و بى‌كلك است در پايان اين دور به وجود مى‌آيد.

البته اينجا وارد دو قيامت طبيعى مى‌شويم كه من از شرح آن اجتناب دارم.

در نظام طبيعى معمولا يك موجود در مسير تكامل، در آن آخرين مراحل دور قبلى خيلى شبيه است به نخستين مراحل دور بعدى. بنابراين، گويى وقتى مى‌خواهيم از اين دور، كه دور نظام طبيعت است، به دور ديگر برويم، كه دور نظام الهى‌ «مالك يوم الدين» و» لمن الملك اليوم، للّه الواحد القهار» است، يك برزخى به عنوان عصر امام زمان خواهيم داشت، كه در برابر عمر اين دور بس كوتاه است. دليل ما بر اين دور فقط رواياتى است كه از مصدر وحى رسيده‌اند، و الّا استدلالهاى عقلى در اين زمينه استدلالهاى بجايى نيست و ما را هم به جايى نمى‌رساند.

[يكى از حاضران:] پس تلاش ما عبث است؟ شما مى‌بينيد كه حتى در يك نظام اجتماعى منحط، تك‌تك انسانها در بهبود زندگى خود و خانواده‌شان مى‌كوشند. كجاى اين عبث است؟ خدا صريحا به پيغمبرش اعلام مى‌كند كه اگر تو در پى آنى كه تمام اين مردم به‌