پيغمبر اسلام (ص) بدرود حيات گفت، دوران ظهور ائمه سپرى شد، امام دوازدهم از دسترس مردم بيرون رفت و وضع تازه‌اى پيش آمد. فهم قرآن و روايات، جدا كردن روايات درست از روايات مجعول و نادرست، مقايسه دلايل گوناگون درباره هر موضوع و استنباط حقايق از ميان آنها خود به صورت يك، بلكه چند علم و تخصص جديد درآمد. تفسير، فقه، حديث، رجال و ... كه رسيدن به حد كمال در آنها متوقف بر كسب علوم ديگر نيز هست، دفاع از حقايق اسلام در برابر حملات گوناگون زبانى و قلمى مخالفان اسلام نيز به پيدايش علم تخصصى ديگر يعنى علم كلام اسلامى منجر گرديد. بايد در ميان مسلمانان كسانى همت گمارند تا اين علوم پهناور را فراگيرند و در آنها مجتهد و صاحب‌نظر شوند و كمال علمى خود را به كمال تقوا و عدل بيارايند تا به مقام جانشينى علمى پيغمبر و امام برسند و مرجع مسلمانان در سؤالات مختلف دينى گردند.

تخصص در هريك از رشته‌هاى مذكور به اندازه مشكل‌ترين رشته‌هاى علمى ديگر، كوشش، فرصت، فراغت وكتاب و وسايل ديگر لازم دارد.

گذشته ما محققان پرارج و نامور در اين فنون داشته و رشته تتبع و تحقيق از نخستين قرون اسلامى تا عصر حاضر همواره كشيده و هيچ گاه قطع نشده است. در روايات ما اين مجاهدان راه حق، تكريم و تجليل و