كارى است بسيار دشوار. ما تا امروز كوشش و تلاش و جنبشى كه از اين خطر رهيده باشد سراغ نداريم. نهضت اسلام، الهى است. يعنى رهبرش الهى است و از تأييد الهى برخوردار است. ولى قرار بر اين است كه با همين سنتها و اسلوبها و قوانين متعارف اجتماعى شروع بشود و به ثمر برسد. و الّا اگر قرار بود آن نهضت معجزه‌آسا به ثمر برسد ديگر آن همه رنج پيغمبر در مكه لاز نبود. بدون شك قرار است نهضت براساس همين ملاكهاى موجود به وجود بيايد و رشد كند؛ با رهبرى الهى، با ايده‌اى الهى، با تأييد گاه‌گاه الهى. اين بحث كوتاهى بود درباره منافقان و نقش آنها.

نفاق گروههاى اساسى منافقان و اينكه آنها بعدا چه خطرهايى براى اسلام به وجود آوردند تاريخى چند قرنه دارد كه اگر روزى يك سلسله بحثهاى تاريخى در تاريخ اسلام از اين ديدگاه بشود، براى روشن كردن فكر دوستان بسيار مفيد و مؤثر خواهد بود ...

از نكته‌هاى جالب درباره امام زمان (س) اين است كه ما از روايات اسلامى اين طور به دست مى‌آوريم كه ظهور امام نزديك است به قيامت.

روايات اين طورند. يعنى ظهور ايشان در آخر زمان است. از مجموع روايات اسلامى اين طور به دست مى‌آيد. بعد از آنكه تمام تجارب و تمام كوشش‌هاى بشر در ساختن جامعه پاك از آلودگيها انجام مى‌گيرد و هر كدام فقط با يك درصدى به ثمر مى‌رسد و هيچ‌كدام با درصدى بالا، چه رسد به صددرصد، به ثمر نمى‌رسد، آنوقت به صورتى غيرعادى و فوق العاده، به صورتى خارج از سنتهاى موجود، با رهبرى رهبر الهى‌