فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٩ - اجتماع فرض با قرابت
است، هرچند اختياراً آن را تأخير بيندازد تا زمانى كه گمان پيدا كند كه اگر به سوگندش وفاء نكند ديگر قادر به انجام آن نمىشود و يا از دنيا مىرود.
اما اگر متعلق قسم ترك كارى باشد، مثلًا كسى قسم ياد كند كه دخانيات استعمال ننمايد، چنانچه سوگند مقيد به زمانى باشد و در آن مدت حتى يك بار دخانيات استعمال كند حنث قسم نموده و بايد كفاره بدهد؛ اما اگر قسم را مقيد به زمان نكرده باشد، در اين فرض بايد تمام عمر از استعمال آن خوددارى ورزد و اگر در طول عمر حتى يك بار دخانيات استعمال كند بايد كفاره حنث قسم بدهد. ٢٥- اگر مورد قسم انجام عملى نظير روزه يك روز باشد چه يك روزِ معين، مانند نيمه شعبان و يا غير معين، اين قسم به جز يك بار حنث ندارد و آن اين است كه در آن روز معيّن روزه نگيرد يا مطلقاً روزه نگيرد و همچنين اگر مورد قسم ترك عملى باشد به طور مطلق چه مقيد به زمان باشد يا نباشد، وفاء به آن قسم اين است كه آن عمل را در آن مدت معيّن و يا بطور مطلق انجام ندهد؛ و حنث آن به اين است كه ولو يك بار آن را انجام دهد كه اگر انجام دهد قسم را حنث كرده و آن را منحل ساخته و بعد از آن هرچند بار انجام دهد ديگر حنث نيست، چون ديگر قسمى نيست و كفاره تكرار نمىشود و اقوى آن است در صورتى هم كه قسمى ياد نموده باشد، مثلًا هر پنجشنبه روزه بگيرد، يا جمعهها سيگار نكشد همين كه يك پنجشنبه روزه نگيرد و يا در يك جمعه دخانيات استعمال كند قسمش منحل مىشود و با تكرار ترك يا انجام آن عمل كفاره تكرار نمىشود چون با مخالفت بار اول، قسم منحل مىشود، هرچند احتياط خوب است كه براى هر بار مخالفت يك كفاره بدهد.
٢٦- قسم دروغ حرام و از گناهان بزرگ است و قسم راست هم كراهت دارد، چه بر گذشته يا آينده باشد؛ مگر مقصود از آن دفع ظلم از خود يا از مسلمان ديگر باشد، كه در اين صورت جائز است حتى دروغ آن نيز بىاشكال است؛ بلكه گاهى قسم دروغ به خاطر دفع ظلم از جان يا ناموس خود و يا از جان يا ناموس مؤمن ديگر واجب مىشود و بنابر اقوى در اينگونه مواقع توريه هم واجب نيست، هرچند بتواند به خوبى و ماهرانه