فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١١٨ - ششم - قاعده در مناسخات
يكى از آنها مكره باشد عقد باطل است؛ بلى، اگر زوج و زوجه يا يكى از آن دو را به ازدواج مجبور نمايند، در صورتى كه پس از خواندن عقد به آن راضى شوند و آن را اجازه نمايند، عقد صحيح است. همچنين اگر عقد را به وكالت اجبارى از طرف آنان خوانده باشند و بعد زوجين راضى شوند و اجازه نمايند عقد صحيح است؛ هرچند در هر دو صورت احتياط مستحب آنست كه صيغه را دوباره بخوانند.
٦٤- اگر زوجه ظاهراً با كراهت اذن دهد ولى معلوم باشد قلباً راضى است عقد صحيح مىباشد.
ششم- زوجين قصد عقد داشته باشند:
٦٥- مرد و زن بايد عقد ازدواج را با قصد انجام كنند و در صورتيكه ديگرى بخواهد عقد بين آنها جارى كند بايد قصد وكالت از آنها داشته باشد، بنابراين اگر هر دو يا يكى از آنها غافل و بدون قصد عقد را انجام كنند، عقد باطل مىباشد.
٦٦- انجام عقد براى مست يا بىهوش يا خفته صحيح نيست، هرچند بعد از آن كه بخود آيند اجازه بدهند؛ ولى عقد زنى كه مست باشد و بعد از به هوش آمدن اجازه دهد بعيد نيست كه آن عقد صحيح باشد، هرچند خلاف احتياط است و نبايد احتياط در آن ترك شود.
شروط مربوط به مجرى عقد:
٦٧- اين شروط عبارتند از: ١- هنگام خواندن صيغه معناى آن را بداند، ٢- قصد معنى كند، ٣- قصد انشاء كند، ٤- عاقل باشد، ٥- ايجاب از طرف زوجه و قبول از طرف زوج باشد، ٦- مجرى عقد ايجاب را مقدّم بر قبول دارد، ٧- موجب و قابل اهليّت اجراء صيغه عقد نكاح داشته باشند، ٨- در عقد وكيل مخالف قول موكّل نكند.
اول- هنگام خواندن صيغه معناى آن را بداند:
٦٨- لازم نيست مجرى عقد به خصوصيات الفاظ نكاح آشنا باشد، مثلًا فعل و فاعل و مفعول را تشخيص دهد، بلكه همين قدر كه اجمالًا بداند معناى صيغه انشاء نكاح است، كفايت مىكند هرچند احوط است تفصيلًا معناى آن را بداند.