فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٦ - اجتماع فروض ششگانه با يكديگر
١٦- ياد كننده قسم اگر قسم خود را به خواست غير خداىتعالى مشروط كند، مثلًا بگويد «و اللَّه اين كار را انجام مىدهم اگر رفيقم بخواهد»، در اين فرض اگر رفيقش بخواهد قسم منعقد مىشود و چنانچه آن كار را انجام ندهد، قسم خود را شكسته است و اگر رفيقش بگويد من نمىخواهم، يا معلوم نباشد كه مىخواهد يا نه، قسم منعقد نمىشود و تخلف از آن كفاره ندارد.
پنجم- پدر يا شوهر قسم را منع ننمايد:
١٧- هرگاه فرزند بدون اجازه پدر يا زن بدون اجازه شوهر قسم ياد كند، پدر و شوهر مىتوانند قسم آنان را بهم بزنند؛ مگر قسم آنان درباره انجام واجب يا ترك حرام باشد و پدر و شوهر بخواهند آن واجب ترك شود يا آن حرام انجام گيرد، كه در اين فرض نمىتوانند قسم آنان را بهم بزنند و در صورتيكه منع كنند واجب بدون قسم بايد انجام و حرام بدون قسم بايد ترك شود.
١٨- اگر پدر و شوهر، سوگند فرزند و زن را بردارند، ياد كنندگان سوگند به خاطر تخلف از سوگند گناهكار نيستند و كفاره هم بر ذمه آنها نمىآيد.
ششم- قسم مخالف شرع و عقل نباشد:
١٩- وفاء به قسم در خصوص كار واجب، مستحب، حرام و مكروه نبايد مخالف با احكام شرع باشد و در خصوص كار مباح نبايد مخالف حكم عقل و عرف باشد.
بنابراين قسم بر انجام كار حرام و مكروه يا ترك واجب و مستحب منعقد نمىگردد و بر انجام يا ترك كار مباح نيز در صورتى منعقد مىشود كه مورد سوگند منافع و اغراض عقلائى راحج يا لااقل دو طرفش مساوى باشد.
٢٠- بنابر آنچه در فقره قبل بيان شد قسم بر انجام واجب و مستحب و قسم بر ترك حرام و مكروه و قسم بر انجام طرف راجح يا مساوى الطرفين كار مباح و ترك طرف مرجوح يا مساوى الطرفين آن منعقد مىگردد و شكستن آن موجب كفاره مىشود، و سوگند بر كار مباحى كه هنگام اداء سوگند انجامش راجح بوده و بعد مرجوح شده و دوباره رجحان پيدا كرده يا تركش مرجوح بوده و پس از مدتى راجح شدن دوباره