شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٢٠ - فصل ششم در مدح توكّل و ذمّ حرص از طريق نقل

آرى، غنا و بى‌نيازى و عزّت نفس و كمال آن به اعتماد و توكّل به حق است. كسى كه روى نياز به درگاه غنى مطلق آورد، و دلبستگى به ذات مقدّس حق تعالى‌ پيدا كرد، و چشم طمع از مخلوق فقير نيازمند پوشيد، بى‌نيازى و غناى از مخلوق در قلب او جايگزين شود، و عزّت و بزرگوارى در دل او وطن كند.

چنانچه تمام فقر و ذلّت و عجز و منّت از حرص و طمع و اميدوارى به مخلوق ضعيف است. خداى تعالى فرمايد:

«وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ». [١]

خداى تعالى بس است براى كسى كه توكّل به او كند.

متوكّل را منقطع از مخلوق فرموده و اين غايت عزّت و عظمت نفس و غناى از ديگران است.

و هم به سند خود از حضرت صادق- عليه السلام- نقل فرموده:

«قالَ:

مَنْ اعْطِيَ ثَلاثاً لَمْ يُمْنَعْ ثَلاثاً. مَنْ اعْطِيَ الدُّعاءَ اعْطِيَ الإجابَةَ وَ مَنْ اعْطِيَ الشُّكْرَ اعْطِيَ الزِّيادَةَ وَ مَنْ اعْطِيَ التَّوَكُّلَ اعْطِيَ الْكِفايَةَ،

ثُمَّ قالَ:

أ تَلَوْتَ كِتابَ اللّهِ- عَزَّ وَ جَلَّ-: «وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ» وَ قالَ: «لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ» وَ قالَ: «ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ»

»؟ [٢]

[١] طلاق/ ٣.

[٢] كسى كه به او سه چيز داده شده، از سه چيز محروم نمى‌شود. كسى كه به او دعا داده شده، اجابت هم داده مى‌شود. كسى كه به او شكرگزارى داده شده، افزونى هم داده مى‌شود، و كسى كه به او توكّل داده شده، كفايت هم داده مى‌شود. سپس فرمود: آيا كتاب خداوند عزّ و جلّ را خوانده‌اى كه: «كسى كه بر خداوند توكّل كند، پس خدا او را بس است». و فرمود: «اگر شكرگزارى كنيد، نعمت شما را افزايش مى‌دهم» (سوره ابراهيم: ٧)، و فرمود: «بخوانيد مرا تا اجابت كنم شما را». (سوره غافر: ٦٠).

(اصول كافى، ج ٢، ص ٥٣، باب ٣٢ از كتاب الايمان و الكفر، ح ٦).