شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٢١ - فصل چهارم در ذكر بعض از اخبار شريفه در اين باب و بيان اجمالى آنها

چنانچه در حديث ديگر كافى شريف است كه راوى گويد: شنيدم از حضرت صادق- عليه السلام- مى‌گفت: «كسى كه رفق و مدارا كند در كارش، نايل شود به آنچه كه مى‌خواهد از مردم».

« مَنْ كانَ رَفِيقَاً فِي أمْرِهِ نالَ ما يُرِيدُ مِنَ النّاسِ». [١]

و از رسول خدا [صلّى اللَّه عليه و آله‌] منقول است كه فرمود: «همانا در رفق، زيادت و بركت هست، و كسى كه محروم شد از رفق، محروم شد از خير».

« إنَّ في الرِّفْقِ الزِّيادَةَ وَ البَرَكَةَ، وَ مَنْ يُحْرَمِ الرِّفْقَ يُحْرَمِ الخَيْرَ». [٢]

وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَعْقُوبَ بِإسْنادِهِ قالَ: قالَ أبُو جَعْفَرٍ- عَلَيْهِ السَّلامُ-:

«مَنْ قُسِّمَ لَهُ الرِّفْقُ قُسِّمَ لَهُ الإيْمانُ».

[٣]

وَ عَنْ أبِي جَعْفَرٍ- عَلَيْهِ السَّلامُ- قالَ:

«إنَّ لِكُلِّ شَي‌ءٍ قُفْلًا، وَ قُفْلُ الإيمانِ الرِّفْقُ».

[٤]

و اين دو حديث شريف، دلالت كند بر آنچه سابق ذكر شد كه در رياضت نفس و سلوك الى اللَّه، يكى از مهمّات، مرافقت و مدارات با آن است. و چون مرافقت با نفس نمودى، نفسْ انس و محبّت با عبادات و طاعات پيدا كند، و به واسطه اين محبّت و عُلقه، انس و محبّت با حق پيدا كند. و اين، فتح باب معارف الهيّه كه سرچشمه ايمان است، مى‌باشد، چنانچه عنف و خرق، گاهى سبب شود كه در ذائقه روح، عبادت و عبوديّت تلخ و ناگوار شود، و اين، سبب إعراض‌

[١] متن فرمايش امام صادق- عليه السلام- اين است:

«مَنْ كانَ رَفِيقَاً فِي أمْرِهِ نالَ ما يُرِيدُ مِنَ النّاسِ».

(اصول كافي، ج ٢، ص ٩٨، باب الرِّفق، ح ١٦).

[٢] متن حديث نبوى، چنين است:

«إنَّ في الرِّفْقِ الزِّيادَةَ وَ البَرَكَةَ، وَ مَنْ يُحْرَمِ الرِّفْقَ يُحْرَمِ الخَيْرَ».

(همان مصدر، ص ٩٧، ح ٧).

[٣] امام باقر- عليه السلام- فرمودند: كسى كه رفق، قسمت او شده باشد، ايمان بهره و قسمتش شده است.

(همان مصدر، ص ٩٦، ح ٢).

[٤] امام باقر- عليه السلام- فرمودند: براى هر چيزى قفلى است، و قفل ايمان رفق و مُدارات است.

(همان مصدر، ص ٩٦، ح ١).