آنهائى كه به حيات دنيوى دلخوش كرده بودند و مقصود و مرادشان دنيا و زينت آن بود، چون قارون با زينتهاى او ديدند، ديگ آمال و آرزويشان به جوش آمد و حسرت زينت او را داشتند. ولى آنهائى كه صاحب علم بودند و از جانب حق تعالى‌ به آنها علم به غيب عنايت شده بود، اعتناء به زينت دنيا و قارون نداشتند و طالب ثواب اللَّه بودند، و مى‌ديدند كه با صبر و شكيبائى به آن ثوابها خواهند رسيد.

و اين آيه شريفه اشاره به مقام اوّل از زهد است. و محتمل است كه آيه شريفه راجع به مقام زهد هم نباشد، و ما اين آيه را به تبع بعض محقّقين از شُرّاح حديث‌ [١] ذكر كرديم.

وَ روِي لَمّا سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ- صَلَّى‌ اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ- عَنْ مَعْنَى‌ الشَّرْحِ فِي قَوْلِهِ تَعالى: «فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ»، وَ قِيْلَ: «ما هذا الشَّرْحُ؟ قالَ:

إنَّ النُّورَ إذا دَخَلَ الْقَلْبَ انْشَرَحَ لَهُ الصَّدْرُ وَ انْفَسَحَ.

قِيْلَ: يا رَسُولَ اللَّهِ! وَ هَلْ لِذلِكَ عَلامَةٌ؟ قالَ:

نَعَمْ التَّجافِي عَنْ دارِ الْغُرُورِ وَ الإنابَةُ إلى دارِ الْخُلُودِ وَ الإسْتِعْدادُ لِلْمَوْتِ قَبْلَ نُزُولِهِ».

[٢]

معلوم است تا قلب متوجّه دار ظلمانى طبيعت و چاه تنگ تاريك دنيا است‌

[١] شرح اصول الكافي، صدر المتألهين شيرازي (ره)، ج ١، ص ٤٣٩.

[٢] روايت شده كه چون از رسول خدا- صلّى اللَّه عليه و آله- از معنى شرح در قول خداوند: «هر كس را كه خداوند بخواهد هدايت كند، دلش را براى اسلام مى‌گشايد» (انعام/ ١٢٥). سؤال شد، و گفته شد كه اين شرح چيست؟ حضرت فرمودند: همانا وقتى نور، داخل قلب شد، سينه گشاده گشته و فُسحت مى‌يابد. گفته شد: اى رسول خدا؛ آيا براى اين گشادگى سينه، علامت و نشانه‌اى هست؟ حضرت فرمودند: بله، دورى از سراى غرور (يعنى دنيا)، و روى آوردن به سراى جاويد، و آمادگى براى مرگ قبل از نزول و رسيدن مرگ.

(مجمع البيان، طبرسي (ره)، ج ٤، ص ٥٦١؛ الدُرّ المنثور، سيوطي، ج ٣، ص ٤٤، با قدرى اختلاف).