شرح حديث« جنود عقل و جهل» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٣٧ - فصل سوم فرق ميان قساوت و غضب

رَحْمَتي فَارْحَمُوا».

[١]

و از جعفريّات از رسول خدا حديث كرده، أنَّهُ قالَ:

«مَنْ لا يَرْحَمُ النّاسَ لا يَرْحَمُهُ اللّهُ».

[٢]

وَ عَنْ عَوالي اللّآلي عَنْ رَسُولِ اللَّهِ [صَلّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ‌]، قالَ:

«الرَّاحِمُونَ يَرْحَمُهُمُ الرَّحْمنُ؛ ارْحَمُوا مَنْ فِي الأرْضِ يَرْحَمْكُمْ مَنْ فِي السَّماءِ».

[٣]

فصل سوم [فرق ميان قساوت و غضب‌]

بدان كه قساوت، عبارت از غلظت و شدّت و صلابت قلب است.

يُقالُ:

«قَسا قَلْبُهُ قَساوَةً وَ قَسْوَةً وَ قَساءً؛ غَلُظَ وَ صَلَبَ، وَ حَجَرٌ قاسٍ؛ أيْ صَلْب».

[٤]

[١] علّامه حلّى در رساله سعديّه از پيامبر خدا (صلّى اللَّه عليه و آله) نقل كرده كه آن حضرت فرمود:

«سوگند به كسى كه جانم به دست اوست؛ خداوند رحمتش را جز بر كسى كه رحيم است نمى‌نَهد». گفتند: اى رسول خدا، آيا همه ما رحيم و مهربان هستيم؟ پيامبر فرمود: «رحيم آن كسى نيست كه تنها به خود و خانواده‌اش مهربانى كند، بلكه رحيم آن است كه بر مسلمانان رحم و به ايشان مهربانى كند». و پيامبر (صلّى اللَّه عليه و آله) فرمود: «خداى تعالى گفته است: اگر خواهانِ رحمتِ من هستيد، پس به ديگران مهربانى و رحم كنيد».

(مستدرك الوسائل، ج ٩، ص ٥٤، باب ١٠٧، ح ٣؛ الرسالة السعدية، ص ١٦٥).

[٢] پيامبر فرمود: «كسى كه به مردم رحم نكند، خدا به او رحم نمى‌كند».

(مستدرك الوسائل، ج ٩، ص ٥٥، باب ١٠٧، ح ٤؛ الجعفريّات، ص ١٦٧، باب صفة المُتّقين).

[٣] از عوالي اللّآلي از پيامبر خدا (صلّى اللَّه عليه و آله) نقل شده كه ايشان فرمودند: «خداوند رحمان به رحم كنندگان رحم مى‌كند، رحم كنيد به آنان كه در زمين هستند تا رحم كند به شما، آنكه در آسمان است».

(مستدرك الوسائل، ج ٩، ص ٥٦، باب ١٠٧، ح ٨؛ عوالي اللّآلي، ج ١، ص ٣٦١، ح ٤٢).

[٤] صحاح اللّغة، ج ٦، ٢٤٦٢؛ لسان العرب، ج ١١، ١٦٨.