شريعت در آينه معرفت - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٦٩ - علم و دين

[

در بسيارى از آيات ديگر به تعقل در آيات تدوينى و تكوينى به عنوان شيوه و وسيله اى اساسى در دريافت و فهم حقايق بگونه اى مكرر تصريح شده است

بنابراين تعقل و همچنين نظاره بر طبيعت دو شيوه كارساز براى دريافت و تبيين اصولى هستند كه در قرآن درباره حقايق طبيعى و تاريخى اظهار شده , بديهى است كه با اتخاذ اين دو شيوه بسيارى از فروعاتى كه توسط اصول ياد شده القاء شده اند كشف و دريافت مى گردند , زيرا دريافتهاى عقلى و تجربى با صراحت مورد تاييد آيات قرآنى هستند هر يك به منزله قراين لبى متصل و يا منفصل در تبيين ظهورات قرآنى و در تفسير و تفهيم معانى اى كه مربوط به همان حوزه از تعقل و تجربه هستند به كار مى آيند

به عنوان مثال استفاده لفظ يوم و روز براى خلقت آسمانها و در نتيجه تعبير از شش روز براى خلقت آسمانها , زمين و آنچه در بين آنهاست با قرينه عقلى اى كه آن را همراهى مى كند در معناى روز مصطلح كه مشتمل بر بيست و چهار ساعت است نمى باشد , بلكه به معناى مرحله و دوره است زيرا روز به معناى مصطلح بعد از خلقت آسمان و زمين و حركت وضعى زمين به دور خود يعنى بعد از گذشت آن شش دوره ايجاد مى گردد و همچنين دقت عقل و مشاهدات و تجربيات روزانه بشر شاهد بر آن است كه چهار روز به