و فحول ميباشند. شيخ طبرسى در مجمع البيان در تفسير آيه شريفه: يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهادَةُ بَيْنِكُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ‌ در اواخر سوره مباركه مائده بياناتى از وى نقل كرده و گويد كه اين‌همه از متفرّعات كلام ابو على فارسى ميباشد و كافى است در اينكه او يگانه فارس ميدان نحو بوده و با سرانگشت فكر دقيق، كشف حجاب از روى اسرار و مشكلات آن علم نموده است و گويند كه نحو، بفارسى آغاز و بفارسى ختم گرديده و مقصود سيبويه و همين ابو على است. ابو على از زجاج و ابن السراج و ديگر افاضل وقت اخذ مراتب علميّه نموده و سيد رضى و ابن جنّى و على بن عيسى ربعى و ديگر اكابر معاصرين ايشان نيز از تلامذه وى هستند. جوهرى و تنوخى نيز از وى استماع حديث نموده و از او روايت مينمايند. ابو على مدّتى سياحت كرده و يك چندى در حلب نزد سيف الدولة بن حمدان بود، بارها با ابو الطيب متنبىّ ملاقات و مباحثه نموده و عاقبت ببلاد فارس رفت، در دربار عضد الدوله ديلمى قربى بسزا يافته و بمقامى عالى رسيد و و كتاب ايضاح را براى او تأليف داد. عضد الدولة كه با آن‌همه سلطنت و عظمت در شمار علماى نحو و ادب و فنون عربيّه ميباشد ميگفته است كه من در نجوم غلام ابو الحسين رازى صوفى بوده و در نحو غلام ابو على ميباشم.

روزى در ميدان شيراز از ابو على پرسيد كه كلمه زيدا در جمله: قام القوم الّا زيدا بچه سبب منصوب است ابو على گفت مفعول فعل مقدّر است كه عبارت از استثنى است عضد الدولة گفت چرا آن فعل مقدّر را امتنع نمى‌گيرند كه زيد بواسطه فاعليّت مرفوع باشد ابو على در فكر شده و گفت اين جواب ميدانى بوده و جواب شايان بعد از مراجعت بمنزل بعرض خواهد رسيد اينك بعد از عودت، براى اثبات دعواى خويش كلامى بپرداخت كه مورد تحسين سلطان گرديد.

از تأليفات ابو على است:

١- ابيات الاعراب ٢- اعراب القرآن كه يك نسخه از آن در كتابخانه خديويه مصر موجود است ٣- الاغفال فى ما اغفله الزجاج من المعانى ٤- الاوليات در نحو و يك نسخه از آن كه خط خواهرزاده خود ابو على نيز در روى آن هست در خزانه غرويه (نجف) موجود است‌