احمد بن محمد- بن مكى ابن ياسين قرشى، مخزومىّ القبيلة، قمولىّ البلدة، ابو العباس الكنية، نجم الدين اللّقب، از علماى عامّه قرن هشتم هجرت ميباشد كه نحوى اصولى و فقيه متمهّر بوده و مدتى متصدى قضاوت قوص و اخميم و سيوط و مواضع ديگر شد و بتصديق بعضى، افقه علماى مصر بوده و از تأليفات او است:

١- البحر المحيط فى شرح الوسيط كه كتاب وسيط نام غزالى را كه در فقه شافعى ميباشد در حدود چهل مجلد شرح كرده و بهمين اسم بحر المحيط موسومش داشته است سپس آن را ملخص كرد و به جواهر البحر موسومش گردانيد ٢- تكمله تفسير فخر رازى كه خود فخر رازى با كمال همين تفسير كبير معروف خود موفق نشد و قمولى تتمه‌اى بر آن نوشت، او نيز پيش از تكميل وفات يافته و احمد بن خوبى سالف الترجمة بپايانش رسانيد ٣- جواهر البحر كه مذكور شد ٤- شرح الاسماء الحسنى ٥- شرح مقدمة ابن الحاجب. وفات قمولى در سال هفتصد و بيست و هفتم هجرت واقع گرديد.

(كف و ص ٣٠٤ كمن و سطر ١٤ ص ٨٧ ت و غيره)

قمى‌[١]

قمى سيد ابراهيم‌

- رضوى در ضمن شرح حال برادرش سيد صدر الدين تحت عنوان صدر الدين قمى نگارش يافته است.

قمى حاج ميرزا سيد حسن‌

- رضوى قمى، از علماى اماميه عصر حاضر ما و مؤلف كتاب نهاية المأمول فى شرح كفاية الاصول ميباشد كه كفايه‌

[١]- قمى- منسوب است به قم و آن از بلاد عظيمه ايرانى ميباشد كه در حدود بيست و پنج فرسخى تهران واقع و قبر شريف حضرت فاطمه بنت امام موسى بن جعفر ع هم در آنجا و از مشاهد مقدسه شيعى‌مذهبان است. در تمامى سال از بلاد بعيده براى آستان‌بوسى آن خاتون معظمه شد رحال مى‌نمايند و از صدر اسلام تا عصر حاضر ما در هردوره جمعى وافر از اكابر محدثين و علما از آنجا برخاسته‌اند كه مصدر همه‌گونه خدمات متنوعه دينى و ممدوح حضرات ائمه اطهار ع بوده‌اند. در اصطلاح فقها و علماى رجال لقب آدم بن اسحق، ابراهيم بن محمد، ابراهيم بن هاشم و پسرش على بن ابراهيم بن هاشم صاحب تفسير معروف و جمع بسيارى ديگر ميباشد كه از حد احصا بيرون و ظاهرا در صورت نبودن قرنيه منصرف بآخرى است. لفظ قم در السنه با تخفيف معروف و در مراصد با ضم و تشديدش ضبط كرده است.