حق اليقين - علامه مجلسى - الصفحة ١٨٦ - (مطلب اول) در مطاعن أبو بكر است
بيعت عامه نمودند و تخلف كرد از بيعت او سعد بن عباده و طايفهاى از قبيله خزرج و فرقهاى از قريش و ايضا ابن عبد البر در كتاب مذكور و ابن حجر عسقلانى در كتاب اصابه گفتهاند كه سعد با هيچيك از ابا بكر و عمر بيعت نكرد و نتوانستند كه او را جبر كنند بر بيعت چنانكه ديگران را جبر كردند براى آنكه اقوام او از قبيله خزرج بسيار بودند و احتراز كردند از فتنه او و چون خلافت بعمر رسيد روزى نظر عمر بر او افتاد گفت يا در بيعت ما داخل شو يا از اين شهر بيرون رو سعد گفت حرام است بر من بودن در شهرى كه تو اميرش باشى پس از مدينه بشام رفت و قبيله بسيارى در نواحى دمشق داشت هر هفته نزد جماعتى مىبود روزى از قريهاى بقريه ديگر مىرفت در يكى از باغستانها تيرى بر او انداختند و او را كشتند و صاحب روضة الصفا گفته كه سعد بيعت نكرد با أبو بكر و بيرون رفت بسوى شام و بعد از مدتى به تحريك يكى از عظما كشته شد و معلوم است كه مراد او كيست و بلاذرى در تاريخش گفته است كه عمر اشاره كرد بخالد بن وليد و محمد بن سلمه انصارى بكشتن سعد و هر يك تيرى بر او انداختند پس او كشته شد پس بوهم مردم انداختند كه جن او را كشته و اين شعر مشهور را بزبان جن وضع كردند:
نحن قتلنا سيد الخزرج سعد بن عباده فرميناه بسهمين فلم نحظ فراده و تظلم امير المؤمنين عليه السّلام از ايشان تا آخر ايام حياتش متواتر است و آنچه آن حضرت در جواب معاويه نوشت صريح است در آنكه باختيار خود بيعت نكرد.
(سيم) آنكه بر تقدير تسليم تحقق بيعت بعد از شش ماه پس پيش از تحقق آن چرا در اين مدت مديد بدون حجتى تصرف در نفوس و فروج و دماء و اموال مسلمانان ميكردند و لشكرها باطراف و نواحى ميفرستادند و ايضا دانستى كه ايشان در تعريف اجماع اخذ كردند كه اتفاق كنند اهل زمان بر يك امر زيرا كه اگر در يك وقت نباشد ممكن است كه متقدم پيش از موافقت متأخر از آن رأى برگردد پس اجماع تدريجى أبو بكر و عمر چه نفع مىكند و از جمله غرايب آنست كه اكثر متأخرين ايشان مانند ملا سعد الدين در مقاصد و صاحب مواقف و سيد شريف و ديگران چون ديدهاند كه متمسك باجماع چنين شدن موجب فضيحت است دست از اجماع برداشتهاند و گفتهاند هرگاه ثابت شد حصول امامت باختيار و بيعت پس محتاج نيست باجماع جميع اهل حل و عقد زيرا كه دليل بر آن قائم نشده است از عقل و نقل بلكه بيعت يكى و دوتا از اهل حل و عقد كافى است در نبوت امامت و وجوب متابعت امام بر اهل اسلام زيرا كه ما مىدانيم كه صحابه با صلابتى كه در دين داشتند