است و خطيب و أبو بكر در تاريخ بغداد از هفت طريق و ابن عقده حافظ كتابى در طريق اين حديث به تنهائى تصنيف كرده است و سى و پنج نفر از صحابه اين حديث را از انس روايت كرده‌اند و ده نفر از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت كرده‌اند با آن عداوتى كه اكثر ايشان با امير المؤمنين عليه السّلام داشتند و سعى در اخفاى فضائل او مينمودند و چون اين حديث ثابت شد دليل است بر امامت آن حضرت زيرا كه محبت خدا و رسول معنى ندارد بغير آنكه او در استحقاق ثواب و وفور طاعت و اتصاف بصفات حسنه از همه در پيش است و ثابت شده است كه حقتعالى منزه است از آنكه محل حوادث باشد و تغيير و انفعال در ذات مقدس او نميباشد و ايضا معلوم است كه ثواب دادن حقتعالى و اكرام او بدون كمال عقايد و اتصاف بصفات حسنه و نيات صحيحه و اعمال صالحه نميباشد زيرا كه تفضيل ناقص بر كامل و عاصى بر مطيع و جاهل بر عالم قبيح است و حقتعالى در بسيار جاى از قرآن مجيد بيان اين معنى فرموده است مثل قوله تعالى‌ قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ‌ يعنى بگو يا محمد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم اگر هستيد آنكه خدا را دوست مى‌داريد پس متابعت و پيروى مرا كنيد تا خدا شما را دوست دارد و قوله تعالى‌ إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ‌ بدرستى كه گرامى‌ترين شما نزد خدا پرهيزكارترين شما است و فرموده است كه خدا تفضيل داده است آنها را كه جهاد ميكنند بمالهاى خود و جانهاى خود بر آنها كه نشسته‌اند و جهاد نميكنند درجه بزرگ و فرموده است كه مساوى نيستند آنها كه انفاق كرده‌اند و قتال كرده‌اند پيش از فتح مكه با آنها كه بعد از فتح مكه كرده‌اند و فرموده است‌ فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ‌ يعنى هر كه عمل كند بقدر سنگينى ذره‌اى از خير ثواب آن را ميبيند و فرموده است‌ وَ ما يَسْتَوِي الْأَعْمى‌ وَ الْبَصِيرُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ لَا الْمُسِي‌ءُ قَلِيلًا ما تَتَذَكَّرُونَ‌ يعنى مساوى نيستند كور و بينا و آنها كه ايمان آورده‌اند و عملهاى شايسته كرده‌اند با بدكردار بسيار كم متذكر ميشوند حق را و معلوم است كه كورى و بينائى دل مراد است و اكثر قرآن مجيد مشحونست باين مضمون و ايضا معلوم است كه محبت حضرت رسول (ص) از قبيل محبت قرابت و بشريت نيست پس كسى كه احب خلق باشد بسوى خدا و رسول (ص) افضل از همه خواهد بود و حضرت رسول از اين حكم بيرونست باجماع و بقرينه آنكه حضرت خود قائل اين قولست و با ثبوت افضليت احق بودن بخلافت معلوم است چنانچه مكرر مذكور شد و متعصبان مخالفان دو اعتراض بر اين دليل كرده‌اند.

(اول) آنكه گاه باشد مراد احب خلق اللَّه باشد در خوردن مرغ و هر زبان‌فهمى كه اندك ربطى بسخن داشته باشد ميداند كه اين خلاف ظاهر و متبادر از لفظ است و