فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٥٦ - مشكل رؤيت هلال رضا مختارى
بايستى كه عبّاسيان را بر مصطفى ٩ تقديم و ترجيح ندادى كه صاحب شريعت مصطفى ٩ است نه ايشان، اما خواسته كه به تقيه باز نمايد كه ديگران را بهتر از رسول ٩ مىداند و به همه حال امامزاده بهتر از كافر بچه باشد، على رغم المصنّف. والسلام. (١٩)
٧ . در تاريخ ابن قاضى شُهبه در ضمن حوادث ماه رمضان سال ٧٩٦ آمده است:
در اين ماه موضوع غريبى اتفاق افتاد و آن اينكه: قاضى حنبلى اثبات و اعلام كرد كه اوّل ماه رمضان سه شنبه است . مردم شب چهار شنبه به جستوجوى هلال رفتند ولى ديده نشد. عصر روز چهار شنبه، قضات هشتگانه براى مراسم سلام بر سلطان وارد شدند. سلطان از قاضى حنبلى درباره كيفيت اثبات ماه رمضان پرسيد. قاضى گفت: دو نفر نزدم به رؤيت شهادت دادند. سلطان دچار شك و شبهه شد و پرسيد اگر شب پنج شنبه هم ديده نشود، تكليف چيست؟ و سخن بالا گرفت. سلطان دستور داد كه شب پنج شنبه نيز مردم ترائى كنند و به جستوجوى هلال بروند. گفته مىشد كه ماه قبلاً ديده نشده و شهود به دروغ شهادت دادهاند! و طبلخانه سلطان اعلام عيد نكرد و بشارت آن را نداد تا اينكه ماه رؤيت شود.
روز پنج شنبه قاضيان و شيخ در مسجد جامع گرد آمدند و مردم براى ديدن ماه بالاى منارهها رفتند. در اين هنگام مردى هلال را ديد و به رؤيت شهادت داد، سپس ديگرى تا شمارشان به هفت نفر رسيد و شهادت دادند و هلال ثابت شد. قاضى حنبلى از اين ماجرا ترسيد.
آنگاه سلطان در ميدان، نماز [جمعه] خواند و قاضى مصر خطبه ايراد كرد، و نايب شام قبه را حمل كرد و قاضى شام در مسجد جامع خطبه خواند و به مصلاى جمعه نرفت ... . (٢٠)
(١٩) النقض، ص ٦١٨ـ٦١٩.
(٢٠) تاريخ ابن قاضى شهبه، ج ٣، ص ٥١٨.