فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٠ - پژوهشى در اقسام بانكها و احكام آنها آیت الله محسن خرازى
ضمانت حسن انجام كار، ضمانت اتمام كار، ضمانت برگرداندن چيزى كه كار فرما قبل از انجام كار تهيه مىكند، ضمانت بازگرداندن باقيمانده مبلغ ضمان كه نزد كارفرما است، ضمانت ترخيص كالاها از گمرگ يا پرداخت بدهىها در سررسيدشان يا موارد ديگر ضمان.
همه اين موارد ، ضمانت عرفى هستند؛ زيرا گفتيم كه ضمان، چيزى جز تعهد و به عهده گرفتن چيزى نيست و اين اعتبارى است كه عقلا آن را مىپذيرند و عمومات نفوذ عقد و شروط مانند «المؤمنون عند شروطهم» آن را شامل مىشود.
توضيح انواع ضمانت عرفى
ضمانت شركت در مناقصه يا مزايده:منظور ضمانى است كه با درخواست مشاركت در مناقصه يا مزايده مطرح مىشود. طبق آن درخواست دهنده مزايد يا مناقصه، مبلغى را به كارفرما يا صاحب كالا مىپردازد و در صورت ردّ درخواستش آن ضمان جهت ابطال به بانك برگردانده مىشود. امّا اگر درخواستش پذيرفته شود، تا وقتى كه قرارداد نهايى بسته شود، ضمانت باقى است. آن گاه به ضمانت ديگرى تبديل مىشود كه ضمانت حسن عمل به تعهد است و اين تبديل الزامى است. مبلغ ضمانت حسن عمل به تعهد برابر يك چهارم اصل مبلغ تعهد است و هرگاه كارفرما عمل انجام شده را تأييد كرد و آن عمل مطابق قرارداد بود، ضمانت حسن عمل به تعهد باطل مىگردد، اگر چه درخواست كننده شركت در مناقصه يا مزايده بعد از پذيرش درخواستش حاضر نباشد.
ضمانت اتمام كار:منظور، ضمانتى است كه عامل بعد از انجام كار به آن تعهد مىشود تا كارفرما و ديگران به درستى كارش مطمئن شوند.
ضمانت استرداد:منظور، ضمانت براى بازگرداندن چيزهايى است كه كارفرما براى مقدمات كار فراهم مىكند. مانند مواد اوليه و ابزار يا سرمايهاى كه كارگر هنگام كار به آن نياز دارد. پس اگر كارگر نتواند كار را طبق آنچه كه كارفرما شرط كرده است انجام دهد، كارفرما چيزهايى را كه قبل از انجام كار به كارگر داده است، پس مىگيرد اما اگر بتواند آن را طبق توافق انجام دهد آنچه را كه كافرما داده است از حساب كارگر كم مىشود.