فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥١ - پژوهشى در اقسام بانكها و احكام آنها آیت الله محسن خرازى
ضمانت بازگرداندن مقدار باقيمانده از مبلغ ضمان:منظور، ضمانت بانك در بازگرداندن مبلغى است ـ حدود يك دهم ـ كه معمولاً بعد از پايان كار براى حصول اطمينان از كيفيت كار نزد كارفرما باقى مىماند.
ضمانت ترخيص كالا از گمرك:در اين موارد بانك حق گمرك را مىپردازد و كالا را ترخيص مىكند، سپس مبلغ ضمان و آنچه را براى ترخيص كالا به گمرك داده است طبق توافق از صاحب كالا مىگيرد. چه بسا ممكن است بانكى، بانك ديگر را ـ چه داخلى و چه خارجىـ (٤٤)ضمانت كند. حتى ممكن است ضمانت به خود عمل تعلق گيرد مانند آن كه بانك يا نفر سومى ضمانت كند كه در صورت عدم انجام كار از ناحيه كارگزار، آن كار را انجام دهد. آنچه را كه بانك يا افراد ديگر در برابر ضمانت دريافت مىكنند، در جايى كه ضمانت بانك عامل، براى قرض باشد آن را از وام گيرنده مىگيرند و اگر ضمانت بانك عامل، براى صاحب مال باشد مبلغ آن از عامل دريافت مىشود. شهيد صدر در بحث مضاربه دراين باره مىگويد: «كارگزار در بانك غير ربوى در برابر ضمانت اصل سرمايه و تحمل خسارات بانك، اين زيادى را مىپردازد». (٤٥)همچنين او در جاى ديگر مىگويد: «بانك مىتواند از كارگزارى كه از او وام مىخواهد، ضمانتى از شركت بيمه بخواهد. اين در عمليات بانك غير ربوى يك درخواست قانونى است؛ زيرا صاحب مال، حق دارد مادامى كه درخواست كننده وام، كفيلى را كه مورد پذيرش او باشد نياورد، از دادن وام خوددارى كند و درخواست كفيل ربطى به مسئله امتناع از وام بدون دريافت زيادى ندارد تا داخل در رباى حرام باشد و چون در اينجا كارگزار بيمه مىشود نه بانك وام دهنده، پس كارگزار مستقلاً يا توسط بانك پول بيمه را به شركت بيمه مىپردازد». (٤٦)
(٤٤) ر.ك: عمليات بانكى داخلى، ج٢، ص٢٥٥ - ٢٥٨. و بانكدارى داخلى ،ج١، ص٢٣٦ - ٢٤٠.
(٤٥) البنك اللاربوي في الاسلام، ص ٤٨ - ٤٩.
(٤٦) همان، ص ٦٩ - ٧٠.