با وجود اين كه عصر سه شنبه، مردم در همه شهرها ماه را به صورت بلند ديدند ـ كه بر حسب تقويم مكه مطابق با ٣٠ ذى القعده است ـ شوراى عالى قضايى، روز چهارشنبه را اول ماه ذى الحجه اعلام كرد؛ ولى از آن جا كه مجرد بلند بودن ماه، موجب حكم به شروع ماه ذى الحجه از روز سه شنبه نمى‌شد و كسى هم پيش‌تر اعلام نكرده بود كه در عصر دو شنبه ـ ٢٩ ذى القعده ـ هلال ماه را ديده است بنابراين شوراى عالى قضايى حكم به تمام بودن سى روز ماه ذى القعده كرد؛ ولى با توجه به اين كه در عصر جمعه ـ مطابق با سوم ذى الحجه بر حسب تقويم مكه ـ چند نفر شهادت دادند كه شب سه شنبه، ماه را در سيح ـ در شرق استان رين ـ ديده‌اند، قاضى استان رين آنها را خواست و دو نفر از آنان حاضر شده، به رويت هلال ذى الحجه بعد از غروب دوشنبه شهادت دادند... و عدالت آن دونفر اثبات شد و قاضى استان رين ياد آور شد كه آن دو نزدش به عدالت وثقه بودن معروف هستند ـ با آن دو نيز جوانى بود كه هلال ماه را ديده ولى به دادگاه نيامد ـ... بنابر اين شوراى عالى قضايى... مقرر داشت كه دخول ماه ذى الحجه در روز سه شنبه ثابت شده است... و بايد در روز چهارشنبه در عرفه وقوف كرد...» (٢٦)

* * *

١٧ ـ در زمان مرحوم آية اللّه‌ حاج آقا حسين بروجردى ؛ نيز روزى هلال براى آية اللّه‌ سيد احمد خوانسارى در تهران اثبات شد و ايشان اعلام عيد كرد. ولى براى آية اللّه‌ بروجردى ثابت نشده بود. عده‌اى از بزرگان علماى تهران براى رعايت حرمت مرحوم خوانسارى ـ و اينكه اگر آية اللّه‌ بروجردى اعلام عيد نكند شخصيت ايشان مخدوش مى‌شود ـ نزد آية اللّه‌ بروجردى آمدند و ايشان هم به اعتماد آية اللّه‌ خوانسارى و براى حفظ حرمت وى بعد از ظهر اعلام عيد كردند.

(٢٦) روزنامه المدينة، شنبه ٤ ذى حجه ١٤٢٥، شماره ١٥٢٤٢، ص ٤.