از سوى ديگر اگر هر يك از مردم در اين مسأله كه جنبه عمومى و اجتماعى دارد، جداگانه به تحقيق پردازد اختلافات زيادى، به خاطر تعدّد منابع تحقيق، به وجود مى‌آيد كه با روح اسلام سازگار نيست.

همان گونه كه رجوع به مراجع به طور جداگانه نيز از اين مشكل دور نخواهد بود، زيرا ممكن است چند نفر از شهود نزديك مرجع بزرگوار به گونه‌اى گواهى دهند و چند نفر به شكل ديگر نزد مرجع بزرگوار ديگرى، يا شهودى كه نزديك مرجع گواهى مى‌دهند، ممكن است مورد اعتماد ديگرى نباشند، يا اصلاً شهودى كه نزد اين مرجع مى‌روند، موفّق به درك محضر مرجع ديگر نشوند. اين امور سبب مى‌شود هلا ماه بر يكى ثابت شود، و بر ديگرى ثابت نگردد، و اختلاف جانكاه و نگران كننده‌اى ميان مردم پيدا شود و عظمت عيد و ماه مبارك و شعائر مربوط به آن زير سؤال رود و حتّى به يك شهر و در يك خانه نيز كشيده شود.

شوراى رؤيت هلال

در اين جا راه روشنى وجود دارد كه مى‌تواند به اين اختلافات پايان دهد و لااقل اهل يك كشور، مسير واحدى را طى كنند و عظمت و شكوه اين برنامه‌هاى اسلامى را حفظ كنند و آن اين كه شورايى براى مسأله رؤيت هلال از آگاهان اين فن و نمايندگان مراجع تشكيل گردد و تمام اطلاعاتى كه در باره رؤيت هلال از هر طرف مى‌رسد، چه از طريف شهود عينى يا خبرگان فنّ نجوم ـ كه ممكن است نظرات آنها به عنوان مؤيّد مورد توجه قرار گيرد ـ گرد آورى كنند واز جمع بندى آنها، نظر واحدى ابراز دارند.

ممكن است گفته شود هرگاه اعضاى شوراى رؤيت هلال نظر واحدى نداشته باشند(خواه به خاطر جرح و تعديل شهود باشد، يا غير آن) چه خواهد شد؟

پاسخ اين است كه نظر اكثريّت مى‌تواند معيار باشد چرا كه براى غالب مردم اطمينان بخش‌تر خواهد بود و به يقين «اقربيّت به واقع» دارد و چون همان طور كه اشاره شد، بحث