فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٤ - آثار فقهى شيخ مفيد(ره) شيخ مفيد(ره)
ويژگيهاى كتاب:
الف ـ نويسنده تنها مسائلى را ذكر كرده كه اماميّه در آن اتّفاق نظر دارند و همه اهلسنت با آن مخالفند. در نتيجه با خواندن اين كتاب به مسائل اختصاصى شيعه در فروعات پى مىبريم.
ب ـ در اين اثر، استدلال و برهان به چشم نمىخورد. نويسنده تنها در بعضى موارد اشاره به دليل فتوى نموده. مثلا مىنگارد:
«واتّفقت الاماميّة على إرسال اليدين في الصّلاة وأنّه لايجوز وضع إحداهما على الاخرى كتكفير أهل الكتاب، وأن من فعل ذلك في الصّلاة فقد أبدع وخالف سنّة رسول اللّه (ص) والائمة الهادين من أهل بيته(ع). وأنكروا ما تعلّقت به العامّة في هذا الباب من حديث أبي هريرة، لتهمته في الحديث،وتكذيب أميرالموءمنين علي بن أبي طالب(ع) له، وتكذيب عمر و عائشة له أيضاً فيما كان يرويه من مناكير الاخبار، ولعدم الثّقة بروايته عن أبي هريرة أيضاً، وكون الحديث به مضطرب الاسناد. (٢)
شيخ مفيد در اينجا اشاره به دليل عامّه در اين مسأله نموده است.
٢. المسائل العويصة (٣)
اين كتاب شامل يك سلسله سوءال، و جوابهايى از سوى مرحوم شيخ است. بنا به نوشته شيخ در مقدمه، مسائل مطرح در اين كتاب حاصل مباحثاتى است كه درجلسات متعددّ با مردى نيشابورى داشته است و علّت نوشتن مباحثات، درخواست يكى از حاضران در آن جلسه از مرحوم شيخ مفيد بوده است و خواسته است مسائلى را هم كه در آن تمام يا بعضى عامّه متّفق و يا مخالف با نظر شيعه هستند را متذكر شود. مرحوم شيخ مفيد هم به درخواست او قول مساعد داده و در نتيجه به نوشتن آن مباحث پرداخته است.
(٢) همان، ج٩، الاعلام ص٢٣ و ٢٢.
(٣) همان، ج٦.