فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠ - پيوند عضو پس از قصاص آيت الله سيدمحمود هاشمى شاهرودى
اگر گوش قطع شود و تا گرم است مجنى عليه آن را پيوند بزند، باز قصاص جانى واجب است. جدا كردن يا نكردن گوش پيوندى مجنى عليه، به اختيار حاكم است. اگر بيم هلاك او نرود. جدا كردن آن واجب است و گرنه واجب نيست. همچنين اگر جانى بعد از قصاص، گوش خود را پيوند بزند مجنى عليه حق اعتراض ندارد.
اگر قسمتى از گوش بريده شود ولى جدا نشود، در صورتى كه مماثله در قصاص ممكن باشد، قصاص واجب خواهد بودو گرنه واجب نيست و اگرمجنى عليه آن را پيوند بزند، امر به جدا كردن آن نمىشود و همچنان حق قصاص دارد. اگر شخص ديگرى گوش او را بعد از پيوند، قطع كند يا جاى زخم را بعداز التيام آن دوباره زخم كند؛ بايد قصاص شود و اين حكم به واقع نزديكتر است. (١٢)
علامه در اين عبارت متعرض اين نكته شده است كه با پيوند خوردن گوش مجنى عليه، حق او براى قصاص ساقط نمىشود اما جدا كردن دوباره آن به اختيار حاكم است.
در ارشاد الاذهان آمده است:
برخلاف گوش، اگر دندان جانى بعد از قصاص دوباره برويد، مجنى عليه حق بيرون آوردن آن را ندارد. (١٣)
ظاهر اين عبارت آن است كه اگر جانى گوش خود را بعد از قصاص پيوند بزند؛ مجنى عليه حق دارد دو باره آن را جدا كند. چنانچه صريح عبارت مذكور آن است كه اگر دندان جانى بعد از قصاص، دوباره برويد، مجنى عليه حق بيرون آوردن آن را ندارد. شايد علت اين تفاوت آن باشد كهدندان جديد عين دندان سابق نيست بلكه دندان ديگرى است؛ برخلاف گوش كه همان گوش سابق پيوند زده مى شود.
در كتاب مختلف آمده است:
(١٢) همان، ص ٥٧٧.
(١٣) همان، ص ٤٣٨.