کاوش ها و چالش ها - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٤٦ - پرسش و پاسخ
هستند قانون وضع نموده و روش ها را تعيين كنند، معصومند، يا با هم اختلاف ندارند؟ مگر اختلاف احزاب كه در سراسر دنيا وجود دارد و هر كدام روش هاى مختلفى را براى اجراى برنامه هاى حكومت به منظور تأمين مصالح مردم پيشنهاد مىكنند، باعث نفى اصل وجود احزاب و حكومت مىشود؟ پاسخ آنان اين است كه بالأخره احزاب مختلف، نظريات و سياست هاى مورد نظر خود را در ميان مردم مطرح مىكنند و هر كدام كه رأى بيشترى آورد به مقتضاى آن عمل مىكنند. آيا جز اين است؟
فقها نيز گرچه با هم اختلاف فتوا دارند، اما در عمل، آن فقيهى كه برترى دارد و برتريش اثبات مىشود، به مقتضاى فتواى او عمل مىشود. مگر در ساير مسايل اختلاف نيست؟! مگر نسخه هاى پزشكان با هم اختلاف ندارند؟ اگر شما نزد دو پزشك رفتيد و آنها دو نسخه مختلف به شما دادند، به نسخه كدام يك از آنها عمل مىكنيد؟ بدون ترديد، به نسخه آن كس كه حاذق تر است. پس ناگزير در بين انسان ها، در موارد زيادى اختلاف نظر وجود دارد و در نهايت به يك صورتى، يا با اكثريت، يا با ترجيح نظر كسى كه مهارت بيشترى دارد، نظرى را برگزيده و آن را مبناى عمل قرار مىدهند.
بنابراين، اين امر، اشكالى نسبت به نظام اسلامى نيست؛ زيرا اختلاف نظر در همه جا وجود دارد. شما در پيشرفته ترين كشورهاى دنيا ملاحظه مىكنيد كه احزاب مختلفى وجود دارند، و اساس تكثر احزاب، تعدد ديدگاه ها و اختلاف نظرها است. با اين همه، بالأخره يك حزبى با ائتلاف يا با اكثريت حاكم مىشود و نظر خود را اِعمال مىكند. ولىّ فقيه هم وقتى تعيين شد، نظر او در مقابل نظرهاى ديگران معتبر مىباشد.
مسأله ديگر اين است كه آيا اسلام مبانى را گفته و روش ها را بيان نكرده است، يا اين كه بعضى از روش ها را گفته و برخى را نگفته است؟ اين بحث سه