کاوش ها و چالش ها
(١)
رابطه متقابل مردم و حكومت
٩ ص
(٢)
تضايف حق و تكليف
٩ ص
(٣)
انواع تضايف بين مفاهيم
١٠ ص
(٤)
دو نوع رابطه بين حق و تكليف
١٢ ص
(٥)
حق و تكليف نسبت به خدا
١٤ ص
(٦)
فلسفه وجودى حكومت
١٩ ص
(٧)
حق و تكليف حكومت در رابطه با تأمين امنيت و نظاير آن
٢٢ ص
(٨)
فلسفه  اى ديگر، وظايفى ديگر
٢٥ ص
(٩)
تأثير اختلاف مبانى در تعيين حقوق و تكاليف متقابل مردم و حكومت
٢٨ ص
(١٠)
تأمين مصالح معنوى، اصلى  ترين وظيفه حكومت
٢٩ ص
(١١)
پرسش و پاسخ
٣٢ ص
(١٢)
رابطه متقابل مردم و حكومت
٣٩ ص
(١٣)
مرورى بر مباحث پيشين
٣٩ ص
(١٤)
رابطه « حق» و « عدل»
٤٠ ص
(١٥)
ملاك تعيين حق ديدگاه حقوق طبيعى و حقوق پوزيتيويستى
٤٢ ص
(١٦)
ديدگاه اسلام در مورد ملاك تعيين حق
٤٨ ص
(١٧)
اختلاف اساسى اسلام و غرب در ملاك تعيين حقوق
٥٢ ص
(١٨)
ملاحظات شريعت در بيان رابطه افعال با مصالح و مفاسد
٥٥ ص
(١٩)
مصلحت تسهيل
٥٦ ص
(٢٠)
خداوند، يگانه آمر و ناهى اصيل
٥٨ ص
(٢١)
پرسش و پاسخ
٥٩ ص
(٢٢)
رابطه متقابل مردم و حكومت
٦٣ ص
(٢٣)
رويكردهاى مختلف در بحث رابطه متقابل مردم و حكومت
٦٣ ص
(٢٤)
مطالعه توصيفى رابطه متقابل مردم و حكومت در اسلام
٦٧ ص
(٢٥)
مطالعه توصيفى رابطه متقابل مردم و حكومت در نظام دموكراسى
٧٣ ص
(٢٦)
مزدورى سرمايه  داران، نقش حقيقى دولت  ها در دموكراسى غربى
٧٧ ص
(٢٧)
پرسش و پاسخ
٧٩ ص
(٢٨)
رابطه متقابل مردم و حكومت
٨٣ ص
(٢٩)
مرورى بر بحث جلسه قبل
٨٣ ص
(٣٠)
مقايسه رابطه متقابل مردم و حكومت در اسلام و غرب؛ رويكرد توصيفى
٨٥ ص
(٣١)
الف) حكومت، مردم؛ و رابطه آن دو در انديشه غربى
٨٦ ص
(٣٢)
اشكال اول بر اين نظريه
٨٩ ص
(٣٣)
اشكال سوم
٩١ ص
(٣٤)
اشكال دوم
٩٠ ص
(٣٥)
اشكال چهارم
٩٢ ص
(٣٦)
جمع  بندى اشكالات اين نظريه
٩٣ ص
(٣٧)
حكومت، مردم، و رابطه آن دو در تفكر اسلامى
٩٤ ص
(٣٨)
پرسش و پاسخ
١٠٠ ص
(٣٩)
رابطه متقابل مردم و حكومت
١١١ ص
(٤٠)
رابطه مردم و حكومت فرمانبرى و فرمانروايى، يا ؟
١١١ ص
(٤١)
جايگاه مردم و حاكم در انديشه سياسى اسلام
١١٥ ص
(٤٢)
انديشه سياسى اسلام مردم و حاكم، مسؤول در برابر خداوند
١١٨ ص
(٤٣)
خلاصه بحث
١٢١ ص
(٤٤)
رابطه متقابل مردم و حكومت
١٣٣ ص
(٤٥)
مرورى بر بحث جلسه پيشين
١٣٣ ص
(٤٦)
نگاه اسلام به مردم و حكومت
١٣٤ ص
(٤٧)
تأمين مصالح معنوى، وظيفه حكومت و حق مردم در حكومت اسلامى
١٣٧ ص
(٤٨)
پرسش و پاسخ
١٤١ ص
(٤٩)
ايمان، گوهر دعوت انبيا
١٥٥ ص
(٥٠)
مقدمه
١٥٥ ص
(٥١)
ايمان، محور اصلى دعوت انبيا
١٥٦ ص
(٥٢)
روش صحيح تحقيق در اين مسأله
١٥٨ ص
(٥٣)
محور دعوت انبيا از نگاه قرآن
١٦٠ ص
(٥٤)
كفر، سرمنشأ اصلى انحطاط
١٦٤ ص
(٥٥)
چند پرسش اساسى در بحث ايمان
١٦٩ ص
(٥٦)
پرسش و پاسخ
١٧٠ ص
(٥٧)
ايمان، گوهر دعوت انبيا
١٧٣ ص
(٥٨)
حقيقت ايمان
١٧٣ ص
(٥٩)
تصديق، حقيقت ايمان؟
١٧٤ ص
(٦٠)
تلازم ايمان با شك و جهل؟!
١٧٧ ص
(٦١)
قرآن و « تقابل علم و ايمان»
١٨٠ ص
(٦٢)
رابطه ايمان با « علم» و « اختيار»
١٨٥ ص
(٦٣)
نظريه صحيح در باب حقيقت ايمان
١٨٢ ص
(٦٤)
مقدمه ايمان يقين منطقى يا يقين عرفى؟
١٨٨ ص
(٦٥)
دو عامل ازدياد و تقويت ايمان
١٩٠ ص
(٦٦)
چكيده بحث
١٩١ ص
(٦٧)
ايمان، گوهر دعوت انبيا
١٩٣ ص
(٦٨)
متعلَّق ايمان در آيات قرآن
١٩٥ ص
(٦٩)
رابطه « ايمان به ملايكه» و بحث « تجربه نبوى»
١٩٨ ص
(٧٠)
ايمان به همه انبيا، لازمه ايمان حقيقى
٢٠٥ ص
(٧١)
ديدگاه  هاى ديگر در مورد متعلَّق ايمان
٢٠٧ ص
(٧٢)
رابطه پذيرش تاريخى انبيا و ايمان
٢٠٩ ص
(٧٣)
ايمان، گوهر دعوت انبيا
٢١٣ ص
(٧٤)
مرورى بر مباحث پيشين
٢١٣ ص
(٧٥)
« تجربه نبوى» و « تفسير هرمنوتيكى» شبهاتى براى تضعيف ايمان
٢١٤ ص
(٧٦)
پاسخى اجمالى از اين دو شبهه
٢١٦ ص
(٧٧)
شبهه  اى ديگر
٢١٧ ص
(٧٨)
تعارض وحى با علم و عقل
٢١٨ ص
(٧٩)
قرآن و افلاك نه  گانه بطلميوسى
٢٢١ ص
(٨٠)
قرآن و نظريه « تكامل انواع»
٢٢٦ ص
(٨١)
مشكل مجاز و استعاره در قرآن
٢٢٨ ص
(٨٢)
پاسخ اين شبهه
٢٣٢ ص
(٨٣)
چكيده بحث شبهات ناظر بر استناد به ظواهر قرآن
٢٣٥ ص
(٨٤)
پرسش و پاسخ
٢٣٦ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص

کاوش ها و چالش ها - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٨ - پرسش و پاسخ

مسيرى خاص حركت كنند. اين سرباز مى‌داند كه اين تصميم اشتباه است و فرماندهان اشتباه كرده اند؛ ولى با اين همه حق ندارد مخالفت كند. او مى‌تواند اعتراضش را مطرح كند، استدلال كند، سعى كند نظر آنها را جلب كند، اما اگر پذيرفته نشد، بايد اطاعت كند؛ در غير اين صورت سنگ روى سنگ بند نمى‌شود. ارتشى كه سربازهايش حق داشته باشند هر طور كه دلشان بخواهد رفتار كنند، چگونه نظام و ارتشى خواهد شد؟ پس حكومت براى چيست؟ پس فرماندهى براى چيست؟ روى اين حساب است كه همان طور كه نصّ فرمايش امام(رحمه الله) است، اطاعت از دستورات دولت اسلامى واجب است گرچه عقيده ما بر خلاف آن باشد. وقتى چيزى قانون دولت اسلامى است و مخالفتى با حكم خدا ندارد، اطاعت از آن بر همه واجب است، گرچه راه كارهاى اجرايى مختلفى داشته باشد و به نظر ما سياست دولت در راه كار اجرايى متّخذه نادرست باشد؛ براى مثال، اين كه نرخ ارز ثابت باشد يا شناور، حكمى شرعى در اين زمينه نداريم كه حتماً بايد ثابت باشد يا شناور. اگر متخصصان امروز تشخيص داده اند كه بايد نرخ ارز ثابت باشد و معاملات قاچاق ارز ممنوع شود و خريد و فروش ارز طبق اين نرخ انجام شود، بايد اطاعت كرد. اگر فردا نظرشان تغيير كرد و متخصصان گفتند كه ما اشتباه كرده بوديم و نرخ ارز بايد شناور باشد و بازار ارز آزاد باشد و هر كسى ارز را به هر نرخى كه مى‌خواهد بفروشد، دوباره جايز مى‌شود. اطاعت از دستورات دولت در جايى كه «بيّن الغَىّ» و خلاف حكم خدا نيست واجب است؛ چون نظم و مصالح جامعه در گرو اين امر است. البته اگر قانون و تصميمى بر خلاف حكم خدا شد، ديگر اطاعت آن واجب نيست. در چنين مواردى مردم بايد طبق قانون «الاسهل فالاسهل»، ابتدا از راه هاى قانونى و مسالمت آميز، و اگر ممكن نشد، با استفاده از مراتب بعدى امر به معروف و نهى از منكر، راه هايى را انتخاب كنند تا بتوانند نظام اسلامى را به مسير صحيحى هدايت كنند.