خدمت به اسلام استفاده كند؟ بايد ابتدا اين دو شناخت را به دست بياورد و سپس حاصل ضرب مقدار احتمال در مقدار محتمل را محاسبه كند و اگر نتيجه اين ارزيابى مثبت بود، آن گاه در پى تحصيل آن برآيد. به يقين بايد ميزان احتمال و محتمل هر دو بالا باشند تا تلاش براى تحصيل آن آرزو نابخردانه تلقى نگردد ومذموم شمرده نشود. اگر بعد از ده سال يقيناً به اين آرزو مى‌رسد، اما بعد از رسيدن تنها يك درصد ممكن است مورد استفاده واقع شود، در اين جا با اين كه احتمال قوى است، اما چون محتمل ضعيف است، بايد اين آرزو را رها كرد. گاه بر عكس، احتمال ضعيف است ولى محتمل قوى است؛ يعنى احتمال رسيدن به آرزو خيلى ضعيف است، ولى اگر به دست آيد حتماً ارزشمند بوده، از آن استفاده مى‌شود؛ در اين صورت نيز عمر، ثروت و... را براى تحصيل آن نبايد هزينه كرد. اگر آرزويى اين دو شرط را داشته باشد، قابليت و ارزش دنبال نمودن را دارد؛ ولى اگر هر يك از احتمال و محتمل قوى نباشد، ارزش آن را ندارد كه آدمى هستى خود را به پاى آن بگذارد. مقصود از ارزشمندى آرزو نيز اين است كه بتوانيم از آن در راستاى ارزش‌هاى خدايى و اهداف پاك خود استفاده كنيم: مثلا براى آخرت خود از آن استفاده نماييم.

اما بايد توجه داشت كه براى اقدام به يك كار، محاسبه ميزان تحقق احتمال و محتمل كافى نيست؛ بلكه بايد محاسبه ديگرى هم انجام گيرد و آن، بررسى ارزش كارهاى ميسور است. با اين بررسى ما مى‌توانيم از بين كارها و آرزوهايى كه براى ما محتمل است آنچه را كه ارزش بيشترى دارد، انتخاب كنيم. ممكن است كارهاى ديگرى هم وجود داشته باشد كه آنها نيز ارزش بالايى دارند؛ لذا بايد مقايسه كنيم كه ارزش اين آرزوى خاص بيشتر است يا ارزش آرزوها و كارهاى ديگر.

پس سه نوع محاسبه بايد انجام بگيرد: اول، محاسبه ميزان تحقق اين آرزو و اين كه چه قدر احتمال دارد به اين آرزو برسيم. دوم، برآورد ميزان ارزش آن آرزو؛ يعنى برآورد نماييم در صورت نيل به آرزو، چه اندازه براى آخرت و خدمت به خلق خدا و... مى‌توانيم از آن استفاده كنيم. سوم، بررسى آرزوها و كارهاى ديگرى كه در كنار اين آرزو مى‌توانند در راه خدمت و رسيدن به پاداش اخروى مؤثر باشند؛ يعنى تحقيق كنيم كه آيا آرزويى از اين ارزشمندتر هم

‌