پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٣٩ - تأثير تربيتى قضا و قدر
موجب مىشود كه همواره به خداوند منان توجه داشته باشيم. هر اندازه كه معرفت ما به او كاملتر شود رشد و كمال معنوى ما بيشتر مىگردد؛ چه كمال انسان مرهون معرفتش نسبت به خدا و صفات و افعال الهى است.
معرفت به خداوند متعال و اوصاف و افعال الهى افزون بر اينكه يك كمال علمى است و مطلوبيت خاص خود را دارد، تأثير عملى نيز دارد. آنچه در آيات و روايات بيان شده است غالباً براى تحكيم چنين معرفتى است كه در برخى موارد با تأكيدهاى فراوان نيز همراه مىباشد. اين تأكيدات در آن دسته رواياتى كه در مقام موعظه بيان شده مضاعف مىشود. در اين وصيت نيز اميرالمؤمنين(عليه السلام) پس از بيان آن موعظههاى عملى كه فرمودند: به اين شكل رفتار كن و آن گونه عمل مكن؛ با دوستان چنين كن؛ با خانواهات چنين باش و...، اكنون مىفرمايند: اَلرِّزْقُ رِزْقَان؛ روزى دوگونه است. يك سؤال مهم مطرح است كه چرا حضرت(عليه السلام)از ذكر آن دستورات عملى و مواعظ به بيان اين مطلب منتقل مىشوند كه روزى دو گونه است: رِزْقٌ تَطْلُبُهُ وَ رِزْقٌ يَطْلُبُك؛ يك قسم روزى، رزقى است كه تو در پى آن هستى و قسم ديگر، روزى و رزقى است كه او به دنبال تو مىآيد؛ حتى فَإِنْ لَمْ تَأْتِهِ اَتَاك؛ اگر دنبالش هم نروى او خود به سراغ تو مىآيد.
براى يافتن پاسخ سؤال فوق لازم است به اين نكته توجه داشته باشيم كه در زندگىِ ما كم و بيش احتياجات و نيازهاى شديدى پيش مىآيد كه مشكلات فراوانى را به همراه مىآورد. در همين حال كه با اين مشكلات دست به گريبان هستيم و راه به جايى نمىبريم و امكانات و وسيلهاى نداريم، مىبينيم خدا از راهى كه هرگز گمان نمىبرديم وسيلهاى فراهم كرده و آن مشكل حل شده است. بىترديد هر يك از ما نمونههاى بسيارى از اين موارد در زندگى خود سراغ داريم كه در شرايط بسيار سختى خدا به ما كمك كرده است و روزى ما را از راهى كه هرگز فكر نمىكرديم رسانده است. اين واقعيت ما را متوجه اين نكته اساسى مىسازد كه گمان مبريد براى تحصيل روزى، تنها عامل مؤثر تلاش شخصىِ فرد است و اگر كسى مىخواهد بهره بيشترى از زندگى داشته باشد حتماً مىبايد بسيار حريصانه تلاش كند و به قول معروف به اين در و آن در بزند؛ بلكه در كنار تلاش شما عنصر ديگرى نيز در تحصيل روزى مؤثر است و