پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٣٩ - اعتدال در ارضاى غرايز

ريشه برترى‌طلبى

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم

وَ إِيّاكَ أَنْ تُطيحَ بِكَ مَطِيَّةُ اللَّجاجِ وَ إِنْ قارَفْتَ سَيّئَةً فَعَجِّلْ مَحْوَها بِالتَّوبَةِ؛

بپرهيز از آن كه مركب ستيزه‌جويى و لجاجت چون اسب چموش تو را بردارد و به گرداب هلاكت درآورد! و اگر به گناهى آلوده شدى زود آن را با توبه محو كن!

تاكنون چند فراز از وصيت مولا اميرالمؤمنين على(عليه السلام) به فرزندشان امام حسن مجتبى(عليه السلام)را شرح و تفسير نموده‌ايم. حضرت(عليه السلام) عبارت شريف فوق توجه ما را به خطر لجاجت و نيز به تأخير انداختن توبه معطوف مى‌دارند؛ خطرى كه به شدت از آن غافل مى‌باشيم. همه ما لجاجت را در بچه‌ها فراوان مشاهده نموده‌ايم كه گاهى از همان اوان كودكى بر سر يك موضوع، اصرار فراوان و بيرون از حوصله دارند و به اصطلاح لج‌بازى مى‌كنند و وقتى كه به آنها گفته مى‌شود كارى را انجام بدهيد، مخالفت مى‌كنند و هر چه اصرار مى‌شود آنها بدتر و به شكل حادترى رفتار مى‌نمايند و بر همان كار و رفتارى كه انتخاب كرده‌اند، اصرار مىورزند. البته اين صفت وقتى در نفس رسوخ پيدا كرد و به صورت ملكه درآمد تنها در كارهاى بچه‌گانه تأثير نمى‌گذارد؛ بلكه در تمام مراحل و در سنين جوانى، ميان‌سالى و حتى پيرى و تا لب گور، زندگى انسان را تحت تأثير قرار مى‌دهد. چه بسا آدمى به اين صفت پليد مبتلا باشد و خودش هم متوجه نباشد.

اعتدال در ارضاى غرايز‌

نكته‌اى كه اينك بايد بررسى كنيم علت‌يابى اين حالت و روحيه است كه چرا آدمى به اين