اختيار خود عمل مى‌كنيم. بى‌ترديد آن گاه كه با وسيله شخصى خود سفر مى‌كنيم، حتى سفر واجب و شرعى مانند حج، اين آزادى و اختيار كاملا مشهود است، اما در سفر ديگرى به نام سفر روزگار و طى نمودن ايام عمر، اين‌گونه آزاد نبوده، نمى‌توانيم خود تصميم بگيريم كه سفر كنيم يا نه! چه بخواهيم و چه نخواهيم ما را مى‌برند. اين سفر، سفرى است كه اختيار آن در دست ما نيست كه اگر بخواهيم، نرويم بلكه ما را مى‌برند، هر چند نخواسته باشيم. اين، فرق اساسى سفر اخروى با سفرهاى دنيوى است. در سفرهاى دنيوى، آدمى خود وسيله‌اى را انتخاب مى‌كند و سرعت و كيفيت حركتش را كنترل مى‌نمايد؛ مثلا خود تصميم مى‌گيرد كه با اتومبيل شخصى يا وسايل عمومى و يا كشتى و يا هواپيما كه هر يك سرعت معينى دارند، سفر كند در حالى كه سفر به سوى آخرت، سفرى اجبارى است كه چه بخواهيم و چه نخواهيم ما را مى‌برند و بايد برويم؛ نه در انجام اين سفر، اختيارى داريم و نه در ترك آن، حق اظهار نظرى؛ نه در زمان شروع آن حق انتخاب داريم و نه در دير يا زودشدن آن تأثيرى؛ سرعت اين سفر، غير قابل كنترل است و كند يا تندشدن آن و شتاب و يا خموشى آن به دست ما نيست. خلاصه اين كه در اين سفر، نه تنها حق هيچ‌گونه تصميم‌گيرى و اظهار نظرى نداريم بلكه ناتوان از ابراز هر عكس‌العملى هستيم. اين سفر، سفرى اجبارى است كه براى ما متعين شده است و به زور ما را مى‌برند، مركب آن هم مركبى تندرو مى‌باشد كه هيچ قابل مهار و كنترل نيست. ما را بر مركب زمان و گذر ايام سوار كرده‌اند و با سرعتى كه خود مى‌خواهند مى‌برند. اين مركب رهوار، به‌گونه‌اى حركت مى‌كند كه نه سرعت آن تحت كنترل ما مى‌باشد و نه مهار آن براى ما ممكن است. ما را با خود به سوى هدفى مى‌برد كه اعمال و رفتار ما معين‌كننده آن است. بنابراين بايد حقيقت اين سفر را بشناسيم، قدر آن را بدانيم و در لحظه لحظه آن، مواظب اعمال و رفتار خود باشيم كه مبادا با رفتارى نسنجيده، از مسير خارج و از هدف مورد نظر دور شده، هلاك گرديم. بايد توجه داشته باشيم كه سرعت زياد و حساسيت فوق‌العاده اين زمان‌پيما، دقت بيشترى را مى‌طلبد.

در اين‌جا مجدداً اشاره مى‌كنيم كه امير المؤمنين(عليه السلام) در اين بيان الهى و آسمانى، اگرچه در ظاهر فرزندشان امام حسن(عليه السلام) را مخاطب قرار داده‌اند، اما در واقع همه جوان‌ها را مورد

‌