پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٠٩ - اجتناب از موضع اتهام
رابطه نكنيد كه تجديد پيوند ممكن نباشد؛ بلكه راهى هم براى تجديد رفاقت و آشتى باز گذاريد و همه راههاى دوستى و پلهاى رفاقت را پشت سر ويران نسازيد. شايد دوباره درصدد دوستى با او برآمديد و موانع رفاقت قبلى مرتفع شد. پس راهى هرچند باريك براى آشتى مجدد باقى گذاريد: فَاسْتَبْقِ لَهُ مِنْ نَفْسِكَ بَقِيَّةً يَرْجِعُ إِلَيْهَا؛ مقدارى جا براى دوستى مجدد و تجديد مودت باقى بگذاريد؛ چهبسا روزى درصدد تجديد مودت ديرين برآييد. لذا بهگونهاى رفتار نكنيد كه اگر دوباره به رفاقت سابق متمايل شديد راه بازگشت وجود نداشته باشد و مبادا تمام راههاى تجديد دوستى و محبت را به طور كامل مسدود كنيد.
اجتناب از موضع اتهام
از جمله مباحث مهم در زندگى اجتماعى و آداب معاشرت و اخلاق جمعى پرهيز از موضع تهمت است. انسان در زندگى اجتماعى و روابط خود با ديگران بايد بهگونهاى رفتار كند كه موجب سوء ظن نشود و به تعبير بهتر نبايد با اعمال نسنجيده و رفتارهاى بىمورد خودش را در موضع اتهام قرار دهد و اسباب سوء ظن ديگران را فراهم سازد؛ يعنى در حالى كه آدمى نبايد بيش از حد به نظر ديگران و قضاوت مردم اهميت بدهد و در اعمال و رفتارش بايد ملاك اصلى را رضايت خداوند قرار دهد، در عين حال نبايد رفتارش بهگونهاى باشد كه زمينه سوء ظن ديگران را فراهم سازد.
بايد توجه داشت كه بين قضاوت مردم، كه سوء ظن نوعى از آن است، و بين تحصيل خواست مردم تفاوت فاحش و روشنى وجود دارد. آدمى نبايد موجبات قضاوت نابهجاى مردم را فراهم كند و خود را در موضع سوء ظن قرار دهد و از سوى ديگر نيز نبايد درصدد تحصيل رضايت مردم باشد؛ بلكه مىبايد تنها در جلب رضايت خداوند بكوشد. به عبارت ديگر گاهى مردم چيزى از ما مىخواهند كه خداوند متعال نمىخواهد و نمىپسندد و گاه نيز مردم دست به قضاوتهاى نسنجيده مىزنند و بىجهت كسى را مدح يا ذمّ مىكنند. اكنون با توجه به اين دو مسأله، سخن اين است كه آدمى نبايد ضابطه اعمال و رفتار خود را جلب نظر مردم قرار دهد، ولى مىبايد مراقب باشد كارى نكند كه مردم نسبت به او بدبين شوند. به